A dzisiaj Leopold Tyrmand \u2013 barwny ptak polskiej (i ameryka\u0144skiej) kultury i literatury. Do czytania zaprasza Kamila<\/b>.<\/p>\n
\n
\u201eNie p\u00f3jd\u0119 na \u017cadn\u0105 s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 my\u015bli, sumienia i egzystencji, nie poprawi\u0119 sobie niczego w \u017cyciu za cen\u0119 tego, w co wierz\u0119, co zdaje mi si\u0119 s\u0142uszne i godne mej lojalno\u015bci\u201d. Ten cytat Leopolda Tyrmanda przytoczono w uchwale Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej, ustanawiaj\u0105cej rok 2020 Rokiem Leopolda Tyrmanda. Na pewno z tej okazji warto przeczyta\u0107, b\u0105d\u017a przypomnie\u0107 sobie legendarn\u0105 powie\u015b\u0107 naszego autora pt. Z\u0142y<\/i>, b\u0119d\u0105c\u0105 \u015bwietnym po\u0142\u0105czeniem krymina\u0142u, westernu i romansu, w bardzo inteligentny spos\u00f3b opisuj\u0105c\u0105 realia Polski Ludowej. Od tej pozycji nale\u017ca\u0142oby zacz\u0105\u0107 przygod\u0119 z naszym bohaterem. Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 te\u017c inne jego publikacje, chocia\u017cby r\u00f3wnie legendarny Dziennik 1954. <\/i>Jest to swoisty pami\u0119tnik, ale te\u017c dokument epoki, w kt\u00f3rym autor, niemal codziennie przez pierwsze trzy miesi\u0105ce 1954 roku zapisywa\u0142 swoje codzienne czynno\u015bci, b\u0119d\u0105ce punktem wyj\u015bcia analizy swojej osoby, swoich decyzji, ale przede wszystkim jednak snuje tu rozwa\u017cania na temat Polski okresu stalinizmu, w kt\u00f3rym \u017cyje. Bardzo ciekawa lektura.<\/p>\n
Tyrmand by\u0142 kolorowym ptakiem, osobowo\u015bci\u0105 nieprzeci\u0119tn\u0105, bardzo oryginaln\u0105 i niejednoznaczn\u0105, \u015bwietnym pisarzem i publicyst\u0105, cz\u0142owiekiem niezwykle inteligentnym. Niedawno w kinach mogli\u015bmy ogl\u0105da\u0107 film Marcina Krzyszta\u0142owicza pt. Pan T<\/i> inspirowany \u017cyciem Tyrmanda. Obraz ten za spraw\u0105 syna pisarza, Matthew Tyrmanda, b\u0119d\u0105cego spadkobierc\u0105 praw do tw\u00f3rczo\u015bci s\u0142ynnego ojca, jeszcze przed premier\u0105 wzbudzi\u0142 wiele kontrowersji.<\/p>\n
Skupmy si\u0119 jednak na s\u0142owie pisanym J Aby poszerzy\u0107 i uzupe\u0142ni\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 o Tyrmandzie, warto si\u0119gn\u0105\u0107 do pozycji opisuj\u0105cych jego niezwykle barwne \u017cycie. Na rynku mamy wiele ksi\u0105\u017cek o Leopoldzie i jego tw\u00f3rczo\u015bci. Z po\u015br\u00f3d wielu, chcia\u0142abym poleci\u0107 dwie, moim zdanie najciekawsze, obowi\u0105zkowe lektury dla ka\u017cdego, kto chce pozna\u0107 t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 posta\u0107.<\/p>\n
Na pocz\u0105tek bodaj jedyna tak dobrze uporz\u0105dkowana biografia w pe\u0142ni opisuj\u0105ca chronologicznie wszystkie etapy \u017cycia Leopolda Tyrmanda, poczynaj\u0105c od historii jego rodziny, poprzez epizod paryski, tu\u0142aczk\u0119 wojenn\u0105 (Wilno, III Rzesza, Oslo), dramatyczn\u0105 walk\u0119 o przetrwanie w powojennej Warszawie, podr\u00f3\u017c po Europie i Izraelu, ko\u0144cz\u0105c na emigracji i osiedleniu si\u0119 w USA. Ksi\u0105\u017cka daje ca\u0142o\u015bciowy, kompleksowy ogl\u0105d \u017cycia pisarza, nie skupia si\u0119 jako\u015b szczeg\u00f3lnie na jednym okresie.<\/p>\n Biografia zosta\u0142a poprzedzona wst\u0119pem syna pisarza \u2013 Matthew Tyrmanda, kt\u00f3ry bardzo entuzjastycznie wypowiada si\u0119 o dziele Marcela Wo\u017aniaka. Autor, wielki fan postaci i tw\u00f3rczo\u015bci naszego bohatera, dokona\u0142 tytanicznej, wr\u0119cz detektywistycznej pracy, by mo\u017cliwie jak najbardziej obiektywnie przedstawi\u0107 koleje \u017cycia Tyrmanda. Przeprowadzi\u0142 rzetelne badania na temat opisywanej przez siebie postaci, dotar\u0142 do wielu nieznanych wcze\u015bniej \u017ar\u00f3de\u0142, podczas poszukiwa\u0144 odby\u0142 wiele rozm\u00f3w, by zweryfikowa\u0107 anegdoty i legendy o nim kr\u0105\u017c\u0105ce. Wielkim atutem tej biografii s\u0105 autentyczne skany dokument\u00f3w, r\u0119cznych notatek Tyrmanda, jest te\u017c bardzo du\u017co zdj\u0119\u0107.<\/p>\n Powsta\u0142a ksi\u0105\u017cka fascynuj\u0105ca, nie tylko biografia nieprzeci\u0119tnej osobowo\u015bci jak\u0105 by\u0142 Leopold Tyrmand, pokazuj\u0105ca go jako cz\u0142owieka z krwi i ko\u015bci, ze wszystkimi s\u0142abo\u015bciami, pe\u0142nego jednak charyzmy i niew\u0105tpliwego uroku. Jest to te\u017c swoisty dokument czas\u00f3w, odkrywaj\u0105cy przed czytelnikiem fascynuj\u0105ce \u017cycie \u015bmietanki towarzyskiej przedwojennej Warszawy czy \u017cycie kulturalne elit w zrujnowanej wojn\u0105 stolicy. Serdecznie polecam, czyta si\u0119 jednym tchem, jest to pozycja obowi\u0105zkowa dla fana Leopolda Tyrmanda!<\/p>\n W przeciwie\u0144stwie do opisanej wy\u017cej biografii, ta pozycja skupia si\u0119 na najciekawszym wed\u0142ug mnie, ale wci\u0105\u017c jeszcze ma\u0142o poznanym, ostatnim etapie \u017cycia Tyrmanda. Mamy tu bardzo wnikliw\u0105 analiz\u0119 ostatnich 19 lat jego \u017cycia. Od momentu przyp\u0142yni\u0119cia do brzeg\u00f3w Ameryki w styczniu 1966 roku, po \u015bmier\u0107 w wieku lat 65, wskutek zawa\u0142u serca w marcu 1985 roku podczas wakacji w Fort Myers na Florydzie. Jest to dokument pokazuj\u0105cy Tyrmanda wielowymiarowo, jako pisarza, publicyst\u0119, dzia\u0142acza publicznego.<\/p>\n Autorzy wnikaj\u0105 jednak te\u017c w jego jak\u017ce bogate \u017cycie prywatne, pokazuj\u0105c go jako m\u0119\u017ca, ojca i przyjaciela. Katarzyna Kwiatkowska i Maciej Gaw\u0119cki wykonali wielk\u0105 prac\u0119, dotarli do wielu os\u00f3b, z kt\u00f3rymi Tyrmand styka\u0142 si\u0119 prywatnie i zawodowo, przekopali si\u0119 przez mnogo\u015b\u0107 dokument\u00f3w i publikacji, aby przybli\u017cy\u0107 czytelnikowi ameryka\u0144ski etap \u017cycia Tyrmanda. W ramach kilkumiesi\u0119cznego stypendium przyznanego mu przez Departament Stanu, odbywamy z nim tourn\u00e9e po najwi\u0119kszych o\u015brodkach naukowych i kulturalnych, spotkania z osobami \u015bwiata kultury, polityki i nauki. Mamy okazj\u0119 obserwowa\u0107 zachwyt Tyrmanda ulubionymi jazzmanami podczas pobyt\u00f3w w klubach w Nowym Orleanie i nie tylko. W ko\u0144cu \u2013 poznajemy go jako publicyst\u0119 i wyk\u0142adowc\u0119. Ksi\u0105\u017ck\u0119 wzbogacaj\u0105 teksty Tyrmanda pisane w USA, z kt\u00f3rych wy\u0142ania si\u0119 zdecydowany i klarowny jego pogl\u0105d na Ameryk\u0119 ko\u0144ca lat 60- tych XX wieku, zaskakuj\u0105cy swoj\u0105 aktualno\u015bci\u0105.<\/p>\n T\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 polecam zar\u00f3wno fanom Leopolda Tyrmanda, jak i entuzjastom ameryka\u0144skich klimat\u00f3w!<\/p>\n Kamila Rudnicka, Dzia\u0142 Udost\u0119pniania<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":25033,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[636,10],"tags":[],"class_list":["post-25032","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-domowe-narodowe-czytanie","category-aktualnosci"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-12 20:56:13","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25032"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25069,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25032\/revisions\/25069"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Tyrmand1-208x300.jpg\")
Marcel Wo\u017aniak, <\/b>Biografia Leopolda Tyrmanda. <\/b><\/i>M<\/b><\/i>oja \u015bmier\u0107 b\u0119dzie taka, jak moje \u017cycie,<\/b><\/i> <\/i>[Warszawa], Wydawnictwo MG Ewa Malinowska-Grupi\u0144ska, cop. 2016, 461, [3] s., il.<\/span> <\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Tyrmand2-213x300.jpg\")
Katarzyna Kwiatkowska, Maciej Gaw\u0119cki. <\/b>Tyrmand i Ameryka<\/b><\/i>, <\/b>wyd. 3, <\/b>Wydawnictwo S\u0142owo\/Obraz Terytoria, cop. 2011, <\/span>300, [3] s., il. (w tym kolor.)<\/span><\/p>\n