Brodski prowadz\u0105cy wyk\u0142ad, Uniwersytet Michigan, ok. 1972 r.<\/figcaption><\/figure>\nWyobra\u017cacie sobie mow\u0119 do absolwent\u00f3w liceum zaczynaj\u0105c\u0105 si\u0119 od s\u0142\u00f3w: „Istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tego, co Pa\u0144stwa czeka w przysz\u0142o\u015bci, zaw\u0142adnie nuda”<\/b>? I dalej: \u201eNuda, znana pod r\u00f3\u017cnymi pseudonimami \u2013 uprzykrzenie, zniech\u0119cenie, znu\u017cenie, chandra, melancholia, marazm, apatia, oboj\u0119tno\u015b\u0107, ot\u0119pienie, letarg, ospa\u0142o\u015b\u0107, stupor itd. \u2013 to zjawisko z\u0142o\u017cone, b\u0119d\u0105ce nade wszystko wynikiem powt\u00f3rzenia. Zdawa\u0142oby si\u0119 wi\u0119c, \u017ce najlepszym lekarstwem powinna by\u0107 ustawiczna pomys\u0142owo\u015b\u0107 i oryginalno\u015b\u0107. Tak\u0105 nadziej\u0119 mog\u0105 \u017cywi\u0107 tylko ludzie m\u0142odzi i wkraczaj\u0105cy w \u017cycie, tacy jak Pa\u0144stwo. Niestety, \u017cycie nie dostarcza takich mo\u017cliwo\u015bci, gdy\u017c najwa\u017cniejszym czynnikiem \u017cycia jest w\u0142a\u015bnie powt\u00f3rzenie”<\/b>. Tak w\u0142a\u015bnie profesor Brodski wprowadza\u0142 w doros\u0142e \u017cycie m\u0142odzie\u017c ko\u0144cz\u0105c\u0105 college w Dartmouth w 1989 roku. Powa\u017cnie, ale z lekko\u015bci\u0105; po przyjacielsku, ale nie protekcjonalnie. Wbrew pozorom jest to tekst niebywale afirmacyjny, optymistyczny. Wszak Brodski kocha\u0142 \u017cycie we wszystkich jego przejawach, cho\u0107 spora jego cz\u0119\u015b\u0107 naznaczona by\u0142a cierpieniem, samotno\u015bci\u0105 i bied\u0105. Ale je\u015bli co\u015b uwa\u017ca\u0142 za grzech niewybaczalny, to przede wszystkim u\u017calanie si\u0119 nad sob\u0105. Formu\u0142uje to wprost w drugim dydaktycznym tek\u015bcie zbioru zatytu\u0142owanym Mowa na stadionie<\/i>, kt\u00f3r\u0105 to wyg\u0142osi\u0142 rok wcze\u015bniej do absolwent\u00f3w Uniwersytetu Michigan, na kt\u00f3rym sam Brodski wyk\u0142ada\u0142. Otwiera j\u0105 r\u00f3wnie\u017c charakterystyczny dla Brodskiego bon mot<\/i>: \u201e\u017bycie to gra, kt\u00f3ra ma wiele regu\u0142, lecz ani jednego s\u0119dziego. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce tak wielu fauluje, tak niewielu wygrywa, tak wielu przegrywa.”<\/b>, a ca\u0142o\u015b\u0107 to zwi\u0119\u017ale podane sze\u015b\u0107 porad, jakie wci\u0105\u017c m\u0142ody duchem 46-letni Noblista uzna\u0142 za przydatne wskaz\u00f3wki \u017cyciowe dla m\u0142odego pokolenia. Ich prostota, a jednocze\u015bnie pewien charakterystyczny dla Brodskiego odruchowy pryncypializm, podany zn\u00f3w w przyjacielskim, ale pozbawionym kokieterii tonie, czyni\u0105 z Mowy…<\/i> lektur\u0119 ponadczasow\u0105. C\u00f3\u017c, Uniwersytet Michigan do dzi\u015b udost\u0119pnia tekst tej mowy na swojej stronie internetowej, za\u015b ni\u017cej podpisany, zastrzegaj\u0105c si\u0119, \u017ce jest tylko skromnym czytelnikiem, uwa\u017ca, \u017ce oba te teksty powinny by\u0107 lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 dla wszystkich wkraczaj\u0105cych w doros\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\nAkt wiary<\/h3>\n
Ale Brodski-wychowawca to tylko jedna z twarzy autora Pochwa\u0142y nudy<\/i>. To tak\u017ce \u017carliwy wyznawca religii, kt\u00f3rej na imi\u0119 LITERATURA. Z mi\u0142o\u015bci do niej w\u0142a\u015bnie zrodzi\u0142 si\u0119 esej Jak czyta\u0107 ksi\u0105\u017cki<\/i> – kolejny z najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywanych tekst\u00f3w Rosjanina. Brodski szuka tu klucza, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego mo\u017cna odr\u00f3\u017cni\u0107 dobr\u0105 literatur\u0119 od miernej; jaki kompas w sobie wypracowa\u0107, by w oceanie produkcji ksi\u0105\u017ckowej (\u201eW naszych czasach na jednego czytelnika przypada zbyt wielu pisarzy”<\/b>\u00a0– pyszne!) i w g\u0105szczu uwik\u0142anej w rozmaite zale\u017cno\u015bci krytyki literackiej, wyrobi\u0107 sobie w\u0142asn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na warto\u015bciowe s\u0142owo. Dodajmy, \u017ce poprzeczka u Brodskiego ustawiona jest wysoko, a czynnikiem kszta\u0142tuj\u0105cym smak literacki jest ostatecznie dla niego obcowanie z „najdoskonalsz\u0105 form\u0105 ludzkiej mowy” – poezj\u0105. To w tym tek\u015bcie pada s\u0142ynne stwierdzenie: \u201eNajbardziej niezwyk\u0142a poezja naszego stulecia powsta\u0142a w j\u0119zyku polskim”<\/b>, b\u0119d\u0105ce ukoronowaniem uwielbienia Brodskiego dla naszych poet\u00f3w. Warto w tym miejscu wtr\u0105ci\u0107, \u017ce Brodski nauczy\u0142 si\u0119 j\u0119zyka polskiego by – jak sam wyzna\u0142 – m\u00f3c czyta\u0107 „Przekr\u00f3j”. Poka\u017ana jest te\u017c lista naszych poet\u00f3w przek\u0142adanych przeze\u0144 na rosyjski: od S\u0142owackiego i Norwida, przez Staffa i Ga\u0142czy\u0144skiego, a\u017c po Szymborsk\u0105, Herberta i Mi\u0142osza. I to w\u0142a\u015bnie Czes\u0142awa Mi\u0142osza uwa\u017ca\u0142 za najwi\u0119kszego z \u017cyj\u0105cych „koleg\u00f3w po pi\u00f3rze”.<\/p>\n
Wiara Brodskiego w si\u0142\u0119 poezji powraca w Li\u015bcie do prezydenta <\/i>(Czech – Vaclava Havla), w kt\u00f3rym Poeta formu\u0142uje tez\u0119 o moralnej sile literatury, kt\u00f3ra jego zdaniem jako jedyna mo\u017ce uchroni\u0107 \u015bwiat przed recydyw\u0105 totalitaryzm\u00f3w. \u201eNie ma innego lekarstwa na wulgarno\u015b\u0107 ludzkiego serca jak w\u0105tpliwo\u015b\u0107 i dobry smak, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w dzie\u0142ach wielkiej literatury”<\/b>. Tr\u0105ci to oczywist\u0105 utopi\u0105, ale jest na sw\u00f3j spos\u00f3b wyznaniem o rozbrajaj\u0105cej sile. Podobn\u0105 my\u015bl zawiera – nieuj\u0119te niestety w polskim wydaniu- Przem\u00f3wienie noblowskie<\/i>, jednak tam my\u015bl ta jest doskonale wywa\u017cona, a mowa jest precyzyjnie wzniesion\u0105 logiczn\u0105 konstrukcj\u0105, kt\u00f3rej kulminacj\u0105 s\u0105 te s\u0142owa: „Nie wzywam bynajmniej do zast\u0105pienia pa\u0144stwa bibliotek\u0105 – cho\u0107 my\u015bl ta nawiedza\u0142a mnie niejednokrotnie \u2013 ale nie w\u0105tpi\u0119, \u017ce gdyby\u015bmy wybierali naszych w\u0142adc\u00f3w na podstawie ich lektur zamiast program\u00f3w politycznych, na Ziemi by\u0142oby mniej nieszcz\u0119\u015b\u0107”. Szkoda, \u017ce tekst ten, jeden z fundamentalnych odczyt\u00f3w w kulturze europejskiej ubieg\u0142ego wieku, nie znalaz\u0142 miejsca w polskiej edycji zbioru ani w 1996 r. ani dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej (mo\u017cna go znale\u017a\u0107 w „Zeszytach Literackich” nr 21\/1988 i w zbiorze rozm\u00f3w Reszty nie trzeba<\/i>). Innym wyrazem tej wiary w pot\u0119g\u0119 poezji jest – jak g\u0142osi tytu\u0142 eseju – Nieskromna propozycja<\/i> nasycenia poezj\u0105 ameryka\u0144skich dom\u00f3w (w my\u015bl has\u0142a \u201epoezja pod strzechy”). I jakkolwiek by nie ocenia\u0107 realistyczno\u015bci pomys\u0142\u00f3w Brodskiego, nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce ta zaciek\u0142a ufno\u015b\u0107 w pot\u0119g\u0119 literatury ma w sobie co\u015b porywaj\u0105cego.<\/p>\nJed\u017amy, nikt nie wo\u0142a<\/h3>\n
Brodski po\u015bwi\u0119ca te\u017c niema\u0142o miejsca szeroko poj\u0119tym podr\u00f3\u017com, je\u015bli zaliczy\u0107 do tej kategorii temat emigracji pisarzy (Stan zwany wygnaniem, czyli wyrwijmy kotw\u0119 z dna<\/i>) i refleksj\u0119 nad oddaleniem w og\u00f3le (Miasto jak ka\u017cde<\/i> i Po podr\u00f3\u017cy, czyli ho\u0142d kr\u0119gos\u0142upowi<\/i>). Nie da si\u0119 nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nonszalancki dystans wobec problem\u00f3w pisarza na obczy\u017anie w wykonaniu kogo\u015b innego zakrawa\u0107 by m\u00f3g\u0142 na kokieteri\u0119 – ale nie u Brodskiego. Cierpi\u0119tnicza poza jest mu organicznie obca, lekcewa\u017cenie w\u0142asnej niedoli jest u niego czym\u015b totalnie naturalnym. A przecie\u017c w\u0142a\u015bnie on mia\u0142by prawo zgarbi\u0107 si\u0119 pod ci\u0119\u017carem zes\u0142ania, opuszczenia, samotno\u015bci, przymusowej emigracji do kraju kompletnie kulturowo i j\u0119zykowo obcego. Nic z tego – Brodskiego wszystkie te do\u015bwiadczenia kszta\u0142tuj\u0105, wszystko jest materi\u0105 dla my\u015bli i sztuki – te\u017c sztuki \u017cycia i sztuki dystansu. \u201eGdy cz\u0142owiek wolny ponosi pora\u017ck\u0119, to nikogo o to nie wini<\/b>” – napisze w jednym z tych esej\u00f3w (a tak\u017ce podobnie ujmie to w jednej z wcze\u015bniej omawianych m\u00f3w). Uwielbienie \u017cycia we wszystkich jego przejawach przebija tu z niemal ka\u017cdego zdania. Jest w tym oczywi\u015bcie \u015bwiadomo\u015b\u0107 uciekaj\u0105cego \u017cycia, bo poeta by\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas chory na serce, po kilku operacjach, i ten oddech \u015bmierci w Pochwale nudy<\/i> si\u0119 czuje. Ale niezale\u017cnie od tego – kog\u00f3\u017c innego by\u0142oby sta\u0107 na wyznanie, \u017ce jednym z fundamentalnych w jego \u017cyciu prze\u017cy\u0107 by\u0142y zapieraj\u0105ce dech wschody s\u0142o\u0144ca, kiedy (przypomnijmy – straciwszy wszystkich i wszystko poza jedn\u0105 walizk\u0105 wraz z zawarto\u015bci\u0105) szed\u0142 w pole na syberyjskiej wiosce? Jedynym \u015bladem t\u0119sknoty jest przepi\u0119kny esej \u0141upy wojenne<\/i>, po\u015bwi\u0119cony nie tyle wojnie, co dziecinnym skarbom, gromadzonym jeszcze w Petersburgu przez ma\u0142ego Josifa. Ten esej stanowi pomost prowadz\u0105cy w kierunku zbioru Mniej ni\u017c kto\u015b<\/i>, kt\u00f3rego wa\u017cne sk\u0142adowe stanowi\u0142y trzy wspomnieniowe teksty o mie\u015bcie nad New\u0105: Mniej ni\u017c kto\u015b\/Sztuka dystansu<\/i>, Przewodnik po przemianowanym mie\u015bcie<\/i> i W p\u00f3\u0142tora pokoju<\/i>. Inny pomost stanowi\u0142by tekst On Grief and Reason<\/i> po\u015bwi\u0119cony ameryka\u0144skiemu poecie Robertowi Frostowi, gdy\u017c w tamtym pierwszym zbiorze znalaz\u0142o si\u0119 kilka wa\u017cnych opracowa\u0144 o poetach podziwianych przez Brodskiego, a Frost do nich niew\u0105tpliwie nale\u017ca\u0142. Nie bez przyczyny autor Cz\u0119\u015bci mowy<\/i> a\u017c trzykrotnie przywo\u0142uje w kluczowych miejscach Frostowski wers: \u201eNajlepsze wyj\u015bcie wiedzie zawsze na wprost”<\/b>. Niestety On Grief and Reason<\/i> to kolejny esej pomini\u0119ty w obu polskich wydaniach Pochwa\u0142y nudy<\/i>.<\/p>\nDobranoc Marku, lamp\u0119 zga\u015b<\/h3>\n
Jeszcze jedn\u0105 nici\u0105 plecion\u0105 w Pochwale nudy<\/i> jest relacja ze staro\u017cytno\u015bci\u0105, obecna w tekstach W ho\u0142dzie Markowi Aureliuszowi<\/i> i List do Horacego<\/i>. Tytu\u0142owy ho\u0142d jest rozwa\u017caniem nad Markowym stoicyzmem, przy czym niepozbawionym sardonicznego humoru (\u201eze wszystkich rzymskich cesarzy ma najlepsz\u0105 pras\u0119”), a karko\u0142omny List…<\/i> zawiera najbardziej rozbrajaj\u0105ce otwarcie jakie spotka\u0142em w eseistyce.<\/p>\n
Ten w\u0105tek prowokuje do refleksji, \u017ce – mimo i\u017c zwyczajowo w polskich analizach podkre\u015bla si\u0119 zwi\u0105zek Brodskiego z Czes\u0142awem Mi\u0142oszem, do kt\u00f3rego faktycznie zbli\u017ca go podobie\u0144stwo biografii i przyja\u017a\u0144 – to jednak pod wzgl\u0119dem zainteresowa\u0144 literackich, a tak\u017ce postawy etycznej niesko\u0144czenie bli\u017cej Brodskiemu do Zbigniewa Herberta. \u0141\u0105czy ich fascynacja staro\u017cytno\u015bci\u0105 i w og\u00f3le kultur\u0105 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105, przebijaj\u0105ca u Rosjanina w wielu esejach (W cieniu Dantego<\/i>, Ucieczka z Bizancjum<\/i>, po\u015bwi\u0119cony Wenecji Znak wodny<\/i>, wspomniane W ho\u0142dzie Markowi Aureliuszowi) i wierszach (Rozwijaj\u0105c Platona<\/i>, W stylu Horacego<\/i>, wiersze weneckie i niezliczone inspiracje Antykiem) – i analogicznie u Polaka (wiersz Do Marka Aurelego<\/i>, eseje z tomu Barbarzy\u0144ca w ogrodzie<\/i>). Ale to podobie\u0144stwo si\u0119ga znacznie g\u0142\u0119biej. Przecie\u017c pi\u0119tnastoletni Josif Aleksandrowicz, kt\u00f3ry wsta\u0142 w \u015brodku lekcji (a by\u0142 to 1955 rok w ZSRR!) i nie mog\u0105c opanowa\u0107 narastaj\u0105cego obrzydzenia wobec k\u0142amstw i prymitywizmu propagandy wyszed\u0142 ze szkolnej klasy by nigdy ju\u017c do niej nie powr\u00f3ci\u0107 – jest dok\u0142adnym wcieleniem w \u017cycie Herbertowskiego aktu odmowy z Pot\u0119gi smaku<\/i>. Dla obu poet\u00f3w odrzucenie ideologii jest aktem moralnym, ale nap\u0119dzanym nie odwag\u0105, ale podyktowane dyskomfortem estetycznym (Herbert: \u201eto wcale nie wymaga\u0142o wielkiego charakteru”, Brodski w wywiadach u\u017cywa\u0142 identycznych s\u0142\u00f3w i nigdy swojego opuszczenia szko\u0142y nie uwznio\u015bla\u0142). St\u0105d autor Pochwa\u0142y nudy<\/i> powie p\u00f3\u017aniej wprost w mowie noblowskiej, \u017ce to estetyka jest matk\u0105 etyki, a nie odwrotnie – co pokrywa si\u0119 ca\u0142kowicie z przekazem wiersza Herberta. I cho\u0107 stwierdzenie o duchowym braterstwie tr\u0105ci\u0107 b\u0119dzie tanim melodramatyzmem, to i tak ci\u015bnie si\u0119 na klawiatur\u0119.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/JB3-198x300.jpg\")
Powy\u017csze om\u00f3wienie to tylko pobie\u017cny przegl\u0105d w\u0105tk\u00f3w z tego tomu, o kt\u00f3rym – podobnie jak o Mniej ni\u017c kto\u015b<\/i> – lubi\u0119 my\u015ble\u0107 jako o szkatu\u0142ce, z kt\u00f3rej wyjmujemy rozmaito\u015bci zostawione tam dla nas przez Noblist\u0119. Jest przecie\u017c jeszcze cho\u0107by Rzadki okaz<\/i>, niemal gotowy scenariusz filmu szpiegowskiego o radzieckim agencie Kimie Philby, b\u0119d\u0105cy jednocze\u015bnie szalenie przenikliw\u0105 refleksj\u0105 o niemal ca\u0142ej geopolityce czasu \u201ezimnej wojny”. Lubi\u0119 czyta\u0107 te eseje pojedynczo – wtedy \u0142atwiej wychwyci\u0107 urod\u0119 frazy, mnogo\u015b\u0107 refleksji, dygresji, koncept\u00f3w, \u017cart\u00f3w. To dzie\u0142o erudyty, ale napisane lekko, potoczy\u015bcie i z wielkimi uczuciami, tak wobec poruszanych temat\u00f3w, jak i wobec odbiorc\u00f3w. U podstaw tej potrzeby podzielenia si\u0119 wiedz\u0105 oraz refleksj\u0105 le\u017cy, jak mi si\u0119 wydaje, troska w\u0142a\u015bnie o odbiorc\u0119, o jego – czyli nasz! – rozw\u00f3j. O zanurzenie w kulturze, bo w\u0142a\u015bnie od stopnia zrozumienia otaczaj\u0105cej go kultury zale\u017cy jako\u015b\u0107 intelektualnego i duchowego \u017cycia cz\u0142owieka. A w\u0142a\u015bnie – jak powiedzia\u0142 w przem\u00f3wieniu noblowskim – \u201eniezale\u017cnie od tego, czy cz\u0142owiek jest pisarzem, czy czytelnikiem, jego zadanie polega przede wszystkim na tym, by prze\u017cy\u0107 swoje w\u0142asne \u017cycie”<\/b>. Tylko tyle i a\u017c tyle.<\/p>\n
PS. Jeden wiersz \u2013 napisany przez Brodskiego na w\u0142asne 40. urodziny – do\u0142\u0105czam na zach\u0119t\u0119, by si\u0119gn\u0105\u0107 po pozosta\u0142e<\/a>:<\/p>\n***<\/i><\/p>\n
Zast\u0119powa\u0142em w klatce dzikie zwierz\u0119,
\nwypala\u0142em sw\u00f3j wzrok i ksyw\u0119 gwo\u017adziem na \u015bcianie baraku,
\ngra\u0142em w ruletk\u0119, pla\u017cowa\u0142em na Riwierze,
\njad\u0142em obiad z diabli wiedz\u0105 kim we fraku,
\nz wysoko\u015bci lodowca ogl\u0105da\u0142em \u015bwiat polarny,
\ntrzykro\u0107 ton\u0105\u0142em, dwakro\u0107 mnie skalpel chlasta\u0142,
\nrzuci\u0142em kraj, kt\u00f3ry mnie wykarmi\u0142.
\nZ tych, co mnie zapomnieli, z\u0142o\u017cy\u0142oby si\u0119 miasto.
\nW\u0142\u00f3czy\u0142em si\u0119 po stepach, gdzie wrzask Hun\u00f3w brzmi jeszcze w wichrze,
\nprzywdziewa\u0142em ubrania pod dyktando kolejnej mody,
\nsia\u0142em \u017cyto, kry\u0142em pap\u0105 smo\u0142ow\u0105 spichrze,
\npi\u0142em ka\u017cdy p\u0142yn z wyj\u0105tkiem suchej wody.
\nW sny moje wbi\u0142a si\u0119 stra\u017cy oksydowana \u017arenica,
\nchleb wygnania \u017car\u0142em ze sk\u00f3rk\u0105, oczyszczaj\u0105c z okruch\u00f3w blat;
\nprzyzwala\u0142em strunom g\u0142osowym na wszystkie d\u017awi\u0119ki pr\u00f3cz wycia –
\nw ko\u0144cu przeszed\u0142em na szept. Dzi\u015b mam czterdzie\u015bci lat.
\nCo mog\u0119 powiedzie\u0107 o \u017cyciu? \u017be rzecz to w sumie do\u015b\u0107 d\u0142uga.
\nTylko nieszcz\u0119\u015bcie budzi we mnie zrozumienie,
\nale dop\u00f3ki ust mi nie zatka gliniana gruda,
\nb\u0119dzie si\u0119 z nich rozlega\u0107 tylko dzi\u0119kczynienie.<\/i><\/p>\n
(t\u0142um. Stanis\u0142aw Bara\u0144czak)<\/p><\/blockquote>\n
Micha\u0142 Stanek \u2013 Pracownia Digitalizacji, Webmaster<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":25047,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[636,10],"tags":[],"class_list":["post-25045","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-domowe-narodowe-czytanie","category-aktualnosci"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-06 13:17:14","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25045"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25504,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25045\/revisions\/25504"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/JB1-213x300.jpg\")
Josif Brodski (1940-1996), rosyjski poeta i ameryka\u0144ski eseista w jednej osobie, to dla mnie posta\u0107 szczeg\u00f3lna – przewodnik na ca\u0142e \u017cycie. Nieraz \u0142api\u0119 si\u0119 na tym, \u017ce codzienne sytuacje komentuj\u0119 w duchu fragmentami Jego wierszy. Seamus Heaney powiedzia\u0142, \u017ce Brodski by\u0142 \u201echodz\u0105c\u0105 zasad\u0105 niezniszczalno\u015bci” \u2013 nie z\u0142ama\u0142o go przecie\u017c ani zes\u0142anie na Syberi\u0119, ani wygnanie z kraju z jedn\u0105 tylko walizk\u0105 i bez znajomo\u015bci j\u0119zyk\u00f3w obcych. Przeciwnie \u2013 sta\u0142 si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych stylist\u00f3w w dw\u00f3ch j\u0119zykach: ojczystym rosyjskim i drugim \u2013 angielskim, jednym z najbardziej szanowanych intelektualist\u00f3w swojej epoki, wreszcie jednym z najlepiej odbieranych laureat\u00f3w Literackiej Nagrody Nobla. Ale pomijaj\u0105c sukcesy, a skupiaj\u0105c si\u0119 na Jego niez\u0142omnej osobowo\u015bci, niebywa\u0142ym dystansie do w\u0142asnego losu, autoironii i rado\u015bci \u017cycia \u2013 trzeba stwierdzi\u0107, \u017ce to dobry wz\u00f3r i drogowskaz. Zw\u0142aszcza w obliczu nielekkiego do\u015bwiadczenia izolacji i niepewno\u015bci, kt\u00f3re tak nagle sta\u0142o si\u0119 naszym udzia\u0142em. Przy okazji pandemia z dnia na dzie\u0144 przeorganizowa\u0142a nam \u017cycie, wielu skazuj\u0105c na bezczynno\u015b\u0107, st\u0105d odsuwaj\u0105c chwilowo na bok poetyck\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Brodskiego (ale gor\u0105co zach\u0119caj\u0105c do ![\"Brodski](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/JB2-300x165.jpg\")