{"id":25217,"date":"2020-05-04T14:24:00","date_gmt":"2020-05-04T12:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/?p=25217"},"modified":"2020-05-11T19:56:44","modified_gmt":"2020-05-11T17:56:44","slug":"muzea-swiatynie-muz-nie-tylko-w-dnc-odc-33","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/2020\/05\/04\/muzea-swiatynie-muz-nie-tylko-w-dnc-odc-33\/","title":{"rendered":"Muzea \u2013 \u015bwi\u0105tynie muz \u2026 nie tylko w DNC (odc.33)"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Nie wiem, czy dzisiaj wszyscy ruszymy do muze\u00f3w realnie, ale na pewno mo\u017cemy zrobi\u0107 to wirtualnie. I sp\u0119dzi\u0107 w tych \u201e\u015bwi\u0105tyniach muz\u201d wiele godzin, rozkoszuj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnorodn\u0105 sztuk\u0105 \u2013 od dawnej po wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, sztuk\u0105 rodzim\u0105 i dzie\u0142ami wielkich \u201ecudzoziemskich\u201d mistrz\u00f3w, zapatrze\u0107 si\u0119 w kultur\u0119 \u201ewysok\u0105\u201d i rozsmakowa\u0107 si\u0119 w kulturze ludowej \u2013 tej o nie mniejszych walorach artystycznych i poznawczych ni\u017c ta z galerii wielkich tw\u00f3rc\u00f3w. Muzea bowiem maj\u0105 dla ka\u017cdego co\u015b pi\u0119knego, wa\u017cnego i r\u00f3\u017cnorodnego, na miar\u0119 naszych zainteresowa\u0107, ch\u0119ci czy mo\u017cliwo\u015bci. A gdy mo\u017cliwo\u015bci przemieszczania i podr\u00f3\u017cowania s\u0105 ograniczone, tak jak teraz, wystarczy jedno klik! i galerie Polski (<\/span>https:\/\/www.gov.pl\/web\/kultura\/kultura-w-sieci<\/a><\/u><\/span>) i \u015bwiata stoj\u0105 przed nami otworem. <\/span><\/p>\n

Gdzie si\u0119 wybra\u0107 na wirtualne spotkanie ze sztuk\u0105 \u2013 doradza <\/span>Marta<\/b><\/span>, kt\u00f3re jednocze\u015bnie wiedzie nas prost\u0105 drog\u0105 od ksi\u0105\u017cki do galerii. Dzisiaj prezentuje dwie \u015bwietne publikacje ksi\u0105\u017ckowe, a zarazem przedstawia dwie postaci, kt\u00f3re zrewolucjonizowa\u0142y malarstwo. Witkacy dodatkowo zrewolucjonizowa\u0142 jeszcze literatur\u0119, teatr, filozofi\u0119, fotografi\u0119\u2026 A zatem i ksi\u0105\u017cka, i sztuka, i wirtualny \u015bwiat. Nie zawiod\u0105 si\u0119 Pa\u0144stwo, korzystaj\u0105c z tych ksi\u0105\u017ckowo-muzealnych propozycji. Ja powr\u00f3ci\u0142am do wspomnie\u0144 sprzed lat, gdy zwiedza\u0142am z zachwytem amsterdamskie muzeum van Gogha, a w Zakopanem pysznie bawi\u0142am si\u0119 w Teatrze Witkacego na spektaklu \u201eCabaret Voltaire\u201d (<\/span>http:\/\/www.witkacy.pl\/<\/a><\/u><\/span>). Ach, co to by\u0142y za pi\u0119kne czasy!<\/span><\/p>\n

<\/a> Wi\u0119c proponuj\u0119: ksi\u0105\u017cka, muzeum \u2013 realnie (je\u017celi mo\u017cna), albo wirtualnie (mo\u017cna w ka\u017cdej chwili), a bonusem niech b\u0119d\u0105 wspomnienia z miejsc, kt\u00f3re ju\u017c widzieli\u015bmy, b\u0105d\u017a pomys\u0142y wpisywane na list\u0119 tych miejsc, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci trzeba zobaczy\u0107 \u2013 ju\u017c w rzeczywisto\u015bci i namacalnie. O bonusie w postaci pi\u0119knych ksi\u0105\u017cek przeczytanych w mi\u0119dzyczasie nawet nie wspominam \u2013 to si\u0119 rozumie samo przez si\u0119. <\/span><\/p>\n

Ewa<\/b><\/span><\/p>\n

\n
\"Stanis\u0142aw
Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz, Kolaps przy lampie, autoportret, Zakopane, ok. 1913, negatyw szklany 13 x 18 cm; ze zbior\u00f3w Muzeum Tatrza\u0144skiego w Zakopanem<\/figcaption><\/figure>\n

Przeciw Nico\u015bci – fotografie Stanis\u0142awa Witkiewicza<\/b><\/i><\/span>, wyb\u00f3r i oprac. Ewa Franczak, Stefan Oko\u0142owicz, przek\u0142. na j\u0119z. ang. Jadwiga Pi\u0105tkowska, oprac. graficzne Lech Przybylski, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 1986, s. 79 [224] il. (383 fotografii czarno-bia\u0142ych i 18 kolorowych)<\/span><\/p>\n

Dorobek tw\u00f3rczy <\/span>Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza<\/b><\/span> (1885-1939) obejmuje wiele dziedzin sztuki: pisa\u0142 powie\u015bci, dramaty, prace teoretyczne dotycz\u0105ce sztuki i filozofii, malowa\u0142, rysowa\u0142 a tak\u017ce fotografowa\u0142. W\u0142a\u015bnie tego ostatniego aspektu dzia\u0142alno\u015bci Witkacego dotyczy dwuj\u0119zyczny, polsko-angielski album <\/span>Przeciw Nico\u015bci<\/b><\/i><\/span>, wydany w 1986 roku przez Wydawnictwo Literackie. Opracowany zosta\u0142 na podstawie fotografii zebranych przez jego autor\u00f3w – <\/span>Ew\u0119 Franczak<\/b><\/span> i <\/span>Stefana Oko\u0142owicza<\/b><\/span> oraz fotografii ze zbior\u00f3w Muzeum Tatrza\u0144skiego w Zakopanem – co stanowi prawie ca\u0142o\u015b\u0107 zachowanej spu\u015bcizny fotograficznej Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza. Te prezentowane w albumie zosta\u0142y wybrane, jak pisz\u0105 sami autorzy \u201e…z ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca zachowanych zdj\u0119\u0107 wykonanych przez Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza i z kilkuset fotografii zrobionych mu w ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia, najcz\u0119\u015bciej przez osoby z bliskiego otoczenia\u201d. <\/span><\/p>\n

Autorzy albumu, kolekcjonerzy, kt\u00f3rych zbi\u00f3r wystawiany by\u0142 na wielu wystawach w Polsce i za granic\u0105, ale tak\u017ce znawcy i popularyzatorzy swojej kolekcji, gromadzeniem i archiwizowaniem fotografii Witkacego zajmuj\u0105 si\u0119 od 1976 roku. Mi\u0119dzy innymi w roku 2011 w Oran\u017cerii Pa\u0142acu w Wilanowie z ich zbior\u00f3w zosta\u0142a zorganizowana wystawa \u201eWitkacy i inni\u201d w ramach cyklicznego programu \u201eU\u015bpiony kapita\u0142\u201d, maj\u0105cego na celu prezentacj\u0119 zbior\u00f3w prywatnych kolekcji sztuki XX i XXI wieku, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142 obszerny katalog pod tym samym tytu\u0142em.<\/span><\/p>\n

Album <\/span>Przeciw Nico\u015bci<\/b><\/i><\/span> zawiera kilka cz\u0119\u015bci: wst\u0119p, tekst Stefana Oko\u0142owicza dotycz\u0105cy fotografii w kontek\u015bcie tw\u00f3rczo\u015bci Witkacego, spis fotografii z obja\u015bnieniami, gdzie ka\u017cda jest dok\u0142adnie opisana oraz reprodukcje fotografii wykonanych przez samego artyst\u0119 i tych, wykonanych przez zaprzyja\u017anionych fotograf\u00f3w (J\u00f3zefa G\u0142ogowskiego, Jadwig\u0119 K\u0119pi\u0144sk\u0105, W\u0142adys\u0142awa J. Grabskiego, Jana Kochanowskiego, Edmunda Str\u0105\u017cyskiego, Tadeusza Langiera, Romana Jasi\u0144skiego, Stefana Zwoli\u0144skiego, W\u0142odzimierza Kirchnera, Henryka Schabenbecka, W\u0142adys\u0142awa Matlaka, Zdzis\u0142awa Dolatkowskiego). W publikacji znajduj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno najbardziej znane autoportrety artysty (m.in. <\/span>Kolaps przy lampie<\/i><\/span>, <\/span>Autoportret wielokrotny w lustrach<\/i><\/span>), serie fotograficzne, cykle portretowe (portrety Tadeusza Mici\u0144skiego, Tadeusza Langiera, ojca – Stanis\u0142awa Witkiewicza, Jadwigi Janczewskiej i in.), ale r\u00f3wnie\u017c wczesne pejza\u017ce tatrza\u0144skie, czy fotografie lokomotyw. U\u0142o\u017cone w uk\u0142adzie chronologicznym, doskonale ilustruj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 fotografii w kolejnych latach tw\u00f3rczo\u015bci Witkacego. Natomiast forma i staranno\u015b\u0107 wydania albumu sprawiaj\u0105, \u017ce z przyjemno\u015bci\u0105 poznajemy t\u0119 wa\u017cn\u0105 dziedzin\u0119 jego wieloaspektowej dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3rej zarys mo\u017cemy prze\u015bledzi\u0107 w programie z cyklu <\/span>Przewodnik po sztuce<\/i><\/span>: <\/span>https:\/\/ninateka.pl\/film\/witkacy-przewodnik-po-sztuce<\/u><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

\"\"Irving Stone, <\/b><\/span>Pasja \u017cycia. Vincent van Gogh<\/b><\/i><\/span>, t\u0142. Wanda Kragen, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza Warszawa 2017, s. 573 [3] (ksi\u0105\u017cka mia\u0142a wiele wcze\u015bniejszych wyda\u0144 w r\u00f3\u017cnych oficynach wydawniczych)<\/span><\/p>\n

O <\/span>Vincencie van Goghu<\/b><\/span> napisano niema\u0142o. Nieznany i niedoceniany za \u017cycia, po \u015bmierci sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej znanych malarzy na \u015bwiecie, co znalaz\u0142o odzwierciedlenie w szeregu publikacji dotycz\u0105cych zar\u00f3wno jego biografii, jak i tw\u00f3rczo\u015bci. Urodzony w 1853 roku w Groot-Zundert w Holandii, postanowi\u0142 zosta\u0107 malarzem w wieku 27 lat, do tej decyzji dojrza\u0142 w Borinage, g\u00f3rniczym okr\u0119gu w Belgii, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 misjonarza. Wcze\u015bniej pracowa\u0142 w firmie zajmuj\u0105cej si\u0119 handlem dzie\u0142ami sztuki – Goupil & Cie w Hadze, Londynie i w Pary\u017cu, by\u0142 nauczycielem, ksi\u0119garzem, pragn\u0105\u0142 zosta\u0107 pastorem. Gdy w 1879 roku straci\u0142 posad\u0119 kaznodziei w Borinage, zacz\u0105\u0142 rysowa\u0107, rozpoczynaj\u0105c tym samym ostatni etap swojego \u017cycia, dzi\u0119ki kt\u00f3remu na sta\u0142e wpisa\u0142 si\u0119 w histori\u0119 \u015bwiatowego malarstwa. \u017bycia pe\u0142nego przeciwno\u015bci, samotno\u015bci, braku \u015brodk\u00f3w do \u017cycia, szale\u0144stwa, ale jednocze\u015bnie wype\u0142nionego pasj\u0105 tworzenia. Jednym z autor\u00f3w, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 je w formie zbeletryzowanej biografii malarza pt. <\/span>Pasja \u017cycia<\/b><\/i><\/span> jest <\/span>Irving Stone<\/b><\/span>. <\/span><\/p>\n

Rozpoczyna on sw\u0105 opowie\u015b\u0107 o Vincencie od jego pobytu w Londynie i nieszcz\u0119\u015bliwej mi\u0142o\u015bci do c\u00f3rki w\u0142a\u015bcicielki wynajmowanego mieszkania. Kolejno poznajemy miejsca, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142 i pracowa\u0142, ludzi, kt\u00f3rych spotyka\u0142, kobiety, kt\u00f3re kocha\u0142. Towarzyszymy arty\u015bcie w jego codzienno\u015bci, w pe\u0142nym pasji malowaniu, poszukiwaniu swojego miejsca, w chorobie. Przedstawione przez autora wydarzenia zosta\u0142y umiej\u0119tnie osadzone w klimacie epoki, w kt\u00f3rej \u017cy\u0142 artysta, spotykamy wielu \u00f3wczesnych tw\u00f3rc\u00f3w: Henriego de Toulouse-Lautreca, Paula Gauguina, Paula C\u00e9zanne\u2019a, Camille\u2019a Pissarro i innych. Odczuwamy jednocze\u015bnie nieustann\u0105 obecno\u015b\u0107 jego m\u0142odszego brata Theo, jedynego przyjaciela i powiernika, wspieraj\u0105cego go zar\u00f3wno duchowo, jak i materialnie, o czym \u015bwiadcz\u0105 listy, kt\u00f3re bracia do siebie pisali od 1872 roku do \u015bmierci Vincenta w lipcu 1890 roku. Listy te s\u0105 bardzo wa\u017cnym dokumentem przy poznawaniu osobowo\u015bci artysty, ale te\u017c wzruszaj\u0105cym \u015bwiadectwem ich przyja\u017ani i wiary m\u0142odszego brata w talent Vincenta. <\/span><\/p>\n

Pomimo tego, \u017ce Irving Stone nie napisa\u0142 o Vincencie van Goghu pracy naukowej, ale beltrystyczn\u0105, to ze znajomo\u015bci\u0105 rzeczy wprowadza czytelnika w \u015bwiat malarza i pozostawia niedosyt, je\u015bli chodzi o ch\u0119\u0107 g\u0142\u0119bszego poznania jego biografii i tw\u00f3rczo\u015bci. My\u015bl\u0119, \u017ce wiele os\u00f3b po przeczytaniu tej ksi\u0105\u017cki si\u0119gnie po kolejne biografie, opracowania, filmy, mo\u017ce odwiedzi stron\u0119 internetow\u0105 muzeum Vincenta van Gogha w Amsterdamie <\/span>https:\/\/www.vangoghmuseum.nl\/<\/u><\/span><\/span><\/a>, a mo\u017ce \u2013 gdy sytuacja na to pozwoli \u2013 zechce osobi\u015bcie spotka\u0107 si\u0119 z jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105. Mo\u017cliwo\u015bci jest wiele i na pewno warto pozna\u0107 chocia\u017c kilka z nich, \u017ceby bli\u017cej pozna\u0107 tego genialnego artyst\u0119.<\/span><\/p>\n

Marta Tomasik<\/strong>
\nDzia\u0142 Informacji i Promocji<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":25219,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[636,10],"tags":[],"class_list":["post-25217","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-domowe-narodowe-czytanie","category-aktualnosci"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-27 05:55:56","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25217"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25298,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25217\/revisions\/25298"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}