O filmie \u201eSi\u00f3dma piecz\u0119\u0107\u201d napisa\u0142a <\/span>Katarzyna<\/b><\/span>, ale niech wst\u0119pem do jej tekstu b\u0119dzie esej <\/span>Agaty<\/b><\/span>, kt\u00f3ra, czytaj\u0105c o Marii Konopnickiej (Agata przygotowuje, z okazji rocznicowej przypadaj\u0105cej w tym roku, prezentacj\u0119 multimedialn\u0105 na temat tej, nies\u0142usznie zapoznanej autorki) natrafi\u0142a na ciekawe fragmenty list\u00f3w pisarki z podr\u00f3\u017cy po Europie, w kt\u00f3rej panowa\u0142a na\u00f3wczas epidemia.<\/span><\/p>\n W kontek\u015bcie tych tekst\u00f3w, film\u00f3w oraz otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci zada\u0107 mo\u017cna po raz kolejny pytanie: Co b\u0119dzie dalej z naszym \u015bwiatem? Parafrazuj\u0105c point\u0119 Tadeusza Sobolewskiego z cytowanego felietonu rzec mo\u017cna: ka\u017cdy nasz kolejny dzie\u0144 re\u017cyseruje samo \u017cycie. <\/span><\/p>\n Ewa<\/b><\/span><\/p>\n Jak si\u0119 okazuje, niemal od samego pocz\u0105tku, ludzko\u015bci towarzyszy\u0142y jej choroby zaka\u017ane. Sta\u0142y si\u0119 one gro\u017ane wraz z rozwojem cywilizacji i wi\u0119ksz\u0105 rol\u0105 miast, w kt\u00f3rych gromadzili si\u0119 ludzie. W dziejach \u015bwiata nie brakowa\u0142o r\u00f3\u017cnego rodzaju epidemii, w tym d\u017cumy, cholery, ospy czy te\u017c grypy. Problematyka zwi\u0105zana z epidemi\u0105 i losami ludzi, kt\u00f3rzy jej do\u015bwiadczyli pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na kartach literatury, gdzie cz\u0119sto wy\u0142ania nam si\u0119 obraz ludzkich zachowa\u0144 w obliczu niewidzialnego i \u015bmierciono\u015bnego zagro\u017cenia. Z tym tematem, mo\u017cemy spotka\u0107 si\u0119 nie tylko przegl\u0105daj\u0105c r\u00f3\u017cnego typu powie\u015bci, czy te\u017c prace historyczne lub popularnonaukowe, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bledz\u0105c korespondencj\u0119 prywatn\u0105 znanych mam os\u00f3b. Pragn\u0119 przywo\u0142a\u0107 posta\u0107 jednej z czo\u0142owych poetek okresu realizmu, nowelistki i pisarki dla dzieci – Marii Konopnickiej (1842\u20131910, 8 pa\u017adziernika bie\u017c\u0105cego roku przypada 110. rocznica \u015bmierci autorki). <\/span><\/p>\n Urodzona w Suwa\u0142kach, nast\u0119pnie zwi\u0105zana przez wiele lat z Warszaw\u0105, odbywa\u0142a jednocze\u015bnie liczne podr\u00f3\u017ce po zachodniej i po\u0142udniowej Europie. Wra\u017cenia z tych podr\u00f3\u017cy pisarki mo\u017cemy pozna\u0107 przegl\u0105daj\u0105c jej <\/span>Listy do syn\u00f3w i c\u00f3rek<\/i><\/span>, kt\u00f3re stanowi\u0105 pewien rodzaj dziennika, obejmuj\u0105cego ostanie dwadzie\u015bcia lat \u017cycia Konopnickiej. To dzi\u0119ki nim mo\u017cemy pozna\u0107 klimat \u017cycia codziennego w Niemczech, Szwajcarii czy te\u017c W\u0142oszech. <\/span><\/p>\n Ko\u0144c\u00f3wk\u0119 roku 1891 Maria Konopnicka sp\u0119dza\u0142a w Mediolanie, gdzie dotar\u0142 do niej list od Marii Dul\u0119bianki z Zurychu, z zapytaniem, co s\u0142ycha\u0107 we W\u0142oszech ogarni\u0119tych epidemi\u0105 influenzy (grypy). Jak si\u0119 wtedy okaza\u0142o, wie\u015bci o epidemii dosz\u0142y do Szwajcarii, podczas gdy w Mediolanie z zagro\u017ceniem obchodzono si\u0119 beztrosko. Sk\u0142oni\u0142o to Konopnick\u0105 do szybkiego wyjazdu z Mediolanu do Szwajcarii, gdzie na pocz\u0105tku stycznia 1892 roku tak pisa\u0142a w listach kierowanych do swoich dzieci:<\/span><\/p>\n List do Zofii Kr\u00f3likowskiej<\/b><\/span><\/p>\n Mediolan, 1 stycznia 1892<\/span><\/p>\n Wiesz Zo\u015bka, \u017ce na nic m\u00f3j projekt pojechania dalej do W\u0142och. Influenza tak straszna, \u017ce ludziom bogatym karawan\u00f3w brakuje i le\u017c\u0105 po 5 dni w domach, o biednych si\u0119 nie m\u00f3wi. Wracam do Zurychu. Mo\u017ce si\u0119 potem licho uspokoi. Teraz si\u0119 nie nara\u017ca\u0107. Wielkie czerwone afisze og\u0142aszaj\u0105, jak si\u0119 ma ludno\u015b\u0107 zachowa\u0107. Robi to nieweso\u0142e wra\u017cenie. (…)<\/span><\/p>\n List do Zofii i Boles\u0142awa Kr\u00f3likowskich<\/b><\/span><\/p>\n Zurych, 5 stycznia 1892<\/span><\/p>\n (…) Mia\u0142am wyjecha\u0107 do Bolonii drugiego stycznia; wtem, ostatniego grudnia odbieram nagl\u0105cy list z Zurychu od Dul\u0119bianki, \u017ce troska j\u0105, co si\u0119 tam ze mn\u0105 dzieje, \u017ce taka influenza we W\u0142oszech, \u017ceby wraca\u0107 itd. Wo\u0142am mojej gospodyni i pytam si\u0119, czy istotnie jest influenza du\u017ca w mie\u015bcie. Wiedzia\u0142am, \u017ce jest, ale nie zdawa\u0142o mi si\u0119, \u017ceby tak mia\u0142a by\u0107 przestraszaj\u0105ca. Tymczasem ta mi ze spokojn\u0105 min\u0105 powiada, \u017ce istotnie umiera po 70 i kilka os\u00f3b dziennie, \u017ce w\u0142a\u015bciciel ich domu tak\u017ce na influenz\u0119 zmar\u0142 i \u017ce w ostatnich dniach le\u017ca\u0142y zw\u0142oki po cztery i pi\u0119\u0107 dni, czekaj\u0105c na karawan, bo wszystkie by\u0142y w ruchu.<\/span><\/p>\n Zrobi\u0142o to na mnie do\u015b\u0107 niemi\u0142e wra\u017cenie. Posz\u0142am do jednej, drugiej apteki popyta\u0107 i wsz\u0119dzie dowiedzia\u0142am si\u0119 tego samego, tylko w wy\u017cszym stopniu. Biuletyny o influenzie z ca\u0142ych p\u00f3\u0142nocnych W\u0142och zape\u0142nia\u0142y dzienniki, o czym si\u0119 przekona\u0142am, kupiwszy par\u0119 gazet; na ulicach spotka\u0142am czerwone afisze z przepisami higienicznymi i prezerwatywami. Bardzo to nieprzyjemne, by\u0107 w takim zad\u017cumionym kraju; wszak\u017ce nie wyrzeka\u0142am si\u0119 jeszcze drogi dalszej, ku czemu mia\u0142am wi\u0119cej ni\u017c wa\u017cne powody, a mianowicie potrzeb\u0119 spokoju i samotno\u015bci do pracy rozpocz\u0119tej. Wtem nazajutrz podskoczy\u0142a liczba ofiar z 75 na 104. To ju\u017c by\u0142o do\u015b\u0107 wa\u017cne; dowiedzia\u0142am si\u0119 te\u017c, \u017ce influenza idzie z p\u00f3\u0142nocy od jezior: Como, Lugano, Maggiore ku po\u0142udniowi, \u017ce wreszcie, poniewa\u017c liczba s\u0142u\u017cby cmentarnej okaza\u0142a si\u0119 zupe\u0142nie niedostateczn\u0105, przeto odkomenderowano do pomocy jej \u017co\u0142nierzy. Wtedy, nie czekaj\u0105c na dalsze mo\u017cliwo\u015bci, wyjecha\u0142am do Zurychu […].<\/span><\/p>\n Agata Kozio\u0142 – Dzial Informacji i Promocji<\/b><\/span><\/p>\n \u201eSi\u00f3dma piecz\u0119\u0107\u201d (\u201eDet Sjunde Inseglet\u201d),<\/b><\/span> <\/b><\/i>re\u017c. Ingmar Bergman<\/b><\/span><\/p>\n Pod znakiem wersetu z Apokalipsy (\u201e\u2026i gdy Baranek z\u0142ama\u0142 si\u00f3dm\u0105 piecz\u0119\u0107, nasta\u0142o w niebie milczenie, trwaj\u0105ce p\u00f3\u0142 godziny\u201d) Bergman prezentuje pierwszy ze swoich wielkich dramat\u00f3w, kt\u00f3re rozwa\u017caj\u0105 istot\u0119 ludzkiego bytu na Ziemi przys\u0142oni\u0119tej cieniem Boga.<\/i><\/span>1<\/a><\/i><\/span><\/sup><\/p>\n Scenariusz \u201eSi\u00f3dmej piecz\u0119ci\u201d opiera si\u0119 na jednoakt\u00f3wce <\/span>Malowid\u0142o na drzewie<\/i><\/span> (1955), r\u00f3wnie\u017c autorstwa Bergmana, inspirowanej XIV-wiecznymi freskami z wiejskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w w pobli\u017cu Sztokholmu, z kt\u00f3rych przeni\u00f3s\u0142 on na ekran wyst\u0119puj\u0105ce w nich postacie oraz sytuacje (np. motyw gry w szachy Rycerza ze \u015amierci\u0105). Fabu\u0142a filmu osadzona w mocno stylizowanych realiach \u015aredniowiecza relacjonuje dramatyczn\u0105 parti\u0119 szach\u00f3w, rozgrywan\u0105 pomi\u0119dzy przemierzaj\u0105cym ogarni\u0119t\u0105 zaraz\u0105 Szwecj\u0119, powracaj\u0105cym z wyprawy krzy\u017cowej rycerzem Antoniusem Blockiem a \u015amierci\u0105. Stawk\u0105 tej gry jest \u017cycie krzy\u017cowca, kt\u00f3ry \u2013 udr\u0119czony niespokojnym \u017cyciem \u2013 pragnie poznania i stawia sobie i innym pytanie o istnienie Boga i sens bytu; jego w\u0105tpliwo\u015bci, bliskie wr\u0119cz manicheizmowi, sprawiaj\u0105, \u017ce \u2013 zderzaj\u0105c si\u0119 z milczeniem Boga \u2013 got\u00f3w jest szuka\u0107 odpowiedzi nawet u Szatana. Jak si\u0119 okazuje, ma mie\u0107 jednak do czynienia tylko ze \u015amierci\u0105, staj\u0105c\u0105 na jego drodze w postaci zakapturzonej postaci (mnicha?) i m\u00f3wi\u0105c\u0105 \u201eJa nie mam tajemnic. Nic nie wiem\u201d<\/span>3<\/a><\/span><\/sup>. \u015amier\u0107 bowiem pe\u0142ni tylko i wy\u0142\u0105cznie funkcje wykonawcze; nie zadaj\u0105cy metafizycznych pyta\u0144 i zaj\u0119ty ziemskimi sprawami giermek rycerza, J\u00f6ns, tocz\u0105cej si\u0119 rozgrywki nie jest w stanie dostrzec. <\/span><\/p>\n W swej w\u0119dr\u00f3wce Block i J\u00f6ns napotykaj\u0105 procesj\u0119 biczownik\u00f3w, s\u0105 \u015bwiadkami okrucie\u0144stwa i fanatyzmu, zatrzymuj\u0105 si\u0119 wreszcie przy dziewczynie, kt\u00f3ra \u2013 uznana za czarownic\u0119 \u2013 ma by\u0107 spalona na stosie; r\u00f3wnie\u017c od niej rycerz nie uzyska odpowiedzi na swoje pytania: \u201eSp\u00f3jrz w jej oczy, Panie. Jej biedny umys\u0142 ju\u017c dokona\u0142 odkrycia: pustka\u2026 widzimy to, co ona, jej strach jest naszym strachem\u2026\u201d<\/span>4<\/a><\/span><\/sup>. Bergmanowska Apokalipsa ma wymiar przera\u017caj\u0105co indywidualny, a los ka\u017cdego cz\u0142owieka, ukazany z perspektywy rzeczy ostatecznych, to w\u0119dr\u00f3wka w czasie i przestrzeni, nieustanne d\u0105\u017cenie do przenikni\u0119cia tajemnicy bytu. <\/span><\/p>\n https:\/\/kultura-michala.blogspot.com\/2016\/04\/ingmar-bergman-siodma-pieczec-1957.html<\/span><\/a><\/u><\/span><\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/b><\/span><\/p>\n Adam Garbicz, Jacek Klinowski, <\/span>Kino, wehiku\u0142 magiczny. Przewodnik osi\u0105gni\u0119\u0107 filmu fabularnego. Podr\u00f3\u017c druga 1950-59<\/i><\/span>, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 1987<\/span><\/p>\n Aleksander Kwiatkowski, <\/span>Film skandynawski<\/i><\/span>, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1986<\/span><\/p>\n www.kultura-michala.blogspot.com<\/span><\/a><\/u><\/span><\/p>\n www.static.wixstatic.com<\/span><\/a><\/u><\/span><\/a><\/p>\n Katarzyna Ku<\/b><\/span>s<\/b><\/span> \u2013 Dzia\u0142 Udost\u0119pniania<\/b><\/span><\/p>\n
\n![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Listy-211x300.jpg\")
Maria Konopnicka, <\/b><\/span>Listy do syn\u00f3w i c\u00f3rek<\/b><\/i><\/span>, <\/b><\/span>oprac. Lena Magnone, Warszawa, Instytut Bada\u0144 Literackich Polskiej Akademii Nauk; \u017barnowiec, Muzeum Marii Konopnickiej, <\/span>2010, s. 956 s., il. <\/span><\/span><\/p>\n
\n![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bergman1.jpg\")
\u201eSi\u00f3dma piecz\u0119\u0107\u201d to film ostatecznie ju\u017c ustalaj\u0105cy pozycj\u0119 szwedzkiego re\u017cysera, Ingmara Bergmana, w\u015br\u00f3d najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w filmowych. Federico Fellini por\u00f3wna\u0142 go do \u015bredniowiecznego trubadura, przykuwaj\u0105cego uwag\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 sztuki<\/span>2<\/a><\/span><\/sup> \u2013 s\u0142uszno\u015b\u0107 tej metafory potwierdza \u201eSi\u00f3dma piecz\u0119\u0107\u201d, zaskakuj\u0105c alegoryczn\u0105 form\u0105 po\u0142\u0105czon\u0105 ze \u015bredniowiecznym kostiumem; imponuj\u0105ca waga problematyki i forma plastyczna tego moralitetu filmowego potwierdzaj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 sztuki ekranowej Bergmana. <\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/bergman2-1024x622.jpg\")
Chocia\u017c \u201eSi\u00f3dma piecz\u0119\u0107\u201d<\/span>,<\/i><\/span> wraz alegoryczn\u0105 \u2013 jak ze \u015bredniowiecznego misterium \u2013 postaci\u0105 \u015amierci i r\u00f3\u017cnymi \u201ewariantami\u201d jej ta\u0144ca, pochodem fanatycznych \u201ebiczownik\u00f3w\u201d, czy te\u017c ka\u017ani\u0105 czarownicy, stanowi bardzo sugestywn\u0105 wizj\u0119 wiek\u00f3w \u015brednich, dzi\u0119ki podejmowanej, zawsze uniwersalnej tematyce, jest filmem o wyd\u017awi\u0119ku aktualnym r\u00f3wnie\u017c w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/span><\/p>\n