![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/perez-197x300.jpg\")
Arturo P\u00e9rez-Reverte, Dzie\u0144 gniewu<\/em>, prze\u0142o\u017cy\u0142a Weronika Ignas-Madej, <\/strong>Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, Warszawa 2009, s. 366 [2]<\/p>\nArturo P\u00e9rez-Reverte<\/strong> to hiszpa\u0144ski pisarz,\u00a0 dziennikarz i reporter wojenny. Jego ksi\u0105\u017cki s\u0105 ch\u0119tnie t\u0142umaczone i przenoszone na ekran. Znany jest polskiemu czytelnikowi z takich tytu\u0142\u00f3w jak: Huzar<\/em>, Klub Dumasa<\/em>, Terytorium Komancz\u00f3w<\/em>, czy w ostatnio Misja: Encyklopedia.<\/em><\/p>\n P\u00e9rez-Reverte jest te\u017c autorem niniejszej ksi\u0105\u017cki pod tytu\u0142em Dzie\u0144 gniewu<\/em><\/strong>. <\/em>Tytu\u0142 jak najbardziej adekwatny do tre\u015bci, bowiem ksi\u0105\u017cka przenosi czytelnika do roku 1808 i dramatycznych wydarze\u0144, jakie rozegra\u0142y si\u0119 2 maja na ulicach Madrytu, czyli buntu Hiszpan\u00f3w przeciwko wojskom napoleo\u0144skim. Nie sk\u0142ami\u0119, je\u015bli napisz\u0119, \u017ce ksi\u0105\u017cka nie ma jednego g\u0142\u00f3wnego bohatera. S\u0105 nimi wszyscy mieszka\u0144cy miasta, kt\u00f3rzy w ca\u0142ej beznadziei postanowili pokaza\u0107 okupantom, \u017ce tu jest Hiszpania, kraj ludzi wolnych.<\/p>\n Dzie\u0144 gniewu <\/em>to swego rodzaju ksi\u0105\u017cka telefoniczna mieszka\u0144c\u00f3w Madrytu. Dzi\u0119ki doskonale zachowanym relacjom, raportom wojskowym, policyjnym ale r\u00f3wnie\u017c wykaz\u00f3w poleg\u0142ych i rannych, poznajemy ich z imienia i nazwiska, wiemy czym si\u0119 zajmowali i\u2026 gdzie gin\u0119li. Zr\u00f3\u017cnicowanie spo\u0142eczne jednodniowego zrywu doskonale pokazuje, \u017ce patriotyzm nie zna podzia\u0142u na klasy. Kunszt pisarski i reporterski zmys\u0142 Arturo P\u00e9rez-Reverte pozwala nam odczu\u0107 atmosfer\u0119 ulicy. Przez sk\u00f3r\u0119 poczujemy jak narasta gniew ludu. W ko\u0144cu autor zaprowadzi czytelnika za ka\u017cd\u0105 barykad\u0119, na ka\u017cdy punkt oporu. Nie zawiod\u0105 si\u0119 mi\u0142o\u015bnicy scen batalistycznych, kt\u00f3re mocno oddzia\u0142ywuj\u0105 na wyobra\u017ani\u0119 odbiorc\u00f3w i niejeden z czytelnik\u00f3w pomy\u015bli, \u017ce ma w r\u0119kach nie powie\u015b\u0107, a bezpo\u015bredni\u0105 relacj\u0119 z pola walki.<\/p>\n <\/p>\n Kiedy chodzi\u0142am do podstaw\u00f3wki (by\u0142y to jeszcze czasy PRL-u) w ramach lektur szkolnych czytali\u015bmy Kamienie na szaniec<\/em><\/strong>. We wst\u0119pnie do wydania, kt\u00f3re posiadam w domu, Krystyna Heska-Kwa\u015bniewicz napisa\u0142a: \u00a0\u201eKsi\u0105\u017cka ta \u2013 tak bardzo popularna, \u017ce ju\u017c dla kilku pokole\u0144 Polak\u00f3w stanowi lektur\u0119 obowi\u0105zkow\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 jednak nie z nakazu szkolnego, lecz z czytelniczego wyboru\u201d. <\/em><\/p>\n P\u00f3\u017aniej, naturalnym biegiem zdarze\u0144, przyszed\u0142 czas na ksi\u0105\u017ck\u0119 Zo\u015bka i Parasol.<\/em> Pi\u0119knie si\u0119 to czyta\u0142o. M\u0142odzi ludzie, pe\u0142ni \u017cycia, mi\u0142o\u015bci i po\u015bwi\u0119cenia dla Ojczyzny, walcz\u0105 tak jak potrafi\u0105 najlepiej – ma\u0142y sabota\u017c, dywersja, Powstanie Warszawskie. Czy w\u00f3wczas zastanawiali\u015bmy si\u0119, co si\u0119 sta\u0142o z tymi wszystkimi m\u0142odymi lud\u017ami „osieroconymi” przez Alka, Rudego i Zo\u015bk\u0119. Tymi wszystkimi, kt\u00f3rzy prze\u017cyli koszmar wojny i d\u017awigaj\u0105c na barkach cierpienia swoje i swoich najbli\u017cszych wkraczali w now\u0105, powojenn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107… NIE. Ale w naszych oczach urastali na gigant\u00f3w.<\/p>\n Tymczasem lektura ksi\u0105\u017cki Przemys\u0142awa Benkena<\/strong> pokazuje nam, \u017ce po \u201ewyzwoleniu” ci m\u0142odzi ludzie stali si\u0119 dla w\u0142adzy niewygodni. Byli prze\u015bladowani za przynale\u017cno\u015b\u0107 do Szarych Szereg\u00f3w, do Armii Krajowej, za udzia\u0142 w Powstaniu Warszawskim. Szczeg\u00f3lnie jeden cytat wbija w fotel, poniewa\u017c doskonale obrazuje to co z bohaterami robi\u0142a w\u0142adza ludowa i jak ta \u201ewiedza” nasi\u0105k\u0142a w umys\u0142y wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mam \u017cyj\u0105cych: „Zadaniem naszym jest nie tylko zniszczy\u0107 was fizycznie ale my musimy zniszczy\u0107 was moralnie w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa.”<\/em><\/p>\n Ile\u017c w tym prawdy, niech \u015bwiadcz\u0105 chocia\u017cby umazany farb\u0105 pomnik Inki i te bezsensowne dyskusje w kolejne rocznice Powstania Warszawskiego. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry to powiedzia\u0142, „bada\u0142 spraw\u0119” Anody. By\u0142 nim Wiktor Herer i zrobi\u0142 p\u00f3\u017aniej karier\u0119 profesorsk\u0105, ba… nawet zosta\u0142 cz\u0142onkiem „Solidarno\u015bci”. Takich \u201epoplamionych\u201d znamienito\u015bci w naszej powojennej historii mamy wiele\u2026<\/p>\n Sprawa \u015bmierci Anody to wiele znak\u00f3w zapytania. Autor po kolei przedstawia wszelkie znane wersje mo\u017cliwych zdarze\u0144: od morderstwa, umy\u015blnego lub nieumy\u015blnego spowodowania \u015bmierci, skatowania po nieudanej pr\u00f3bie ucieczki, do – lansowanego przez w\u0142adze komunistyczne – samob\u00f3jstwa.<\/p>\n Ksi\u0105\u017cka, przera\u017caj\u0105ca w swojej wymowie. I nie chodzi ju\u017c o sam fakt \u015bmieci Anody \u2013 bo to czy pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, czy tylko je upozorowano nie zmienia postaci rzeczy, \u017ce krew na r\u0119kach maj\u0105 „utrwalacze w\u0142adzy ludowej” \u2013 ale o \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce los jaki spotka\u0142 Jana Rodowicza, sta\u0142 si\u0119 udzia\u0142em tysi\u0119cy Polak\u00f3w.<\/p>\n Agnieszka Sitko \u2013 Dzia\u0142 Informacji i Promocji <\/strong><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":25446,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[636,10],"tags":[],"class_list":["post-25443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-domowe-narodowe-czytanie","category-aktualnosci"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-27 06:00:36","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25447,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25443\/revisions\/25447"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Anoda-206x300.jpg\")
Przemys\u0142aw Benken, Tajemnica \u015bmierci Jana Rodowicza Anody<\/em>, <\/strong>Instytut Pami\u0119ci Narodowej, Warszawa 2019,s. \u00a0256 \u00a0(seria \u201eMonografie\u201d, t. 120)<\/strong><\/p>\n