Ewa <\/strong><\/p>\n Warto zwr\u00f3ci\u0107 jednak uwag\u0119, \u017ce koty nieprzypadkowo zagrza\u0142y sobie w literaturze miejsce niezachwiane i pojawiaj\u0105 si\u0119 w tekstach literackich nie od dzi\u015b i nie dzieje si\u0119 to bez powodu. Kot pojawia\u0142 si\u0119 ju\u017c od dawna w kontekstach kulturowych jako posta\u0107 silnie zwi\u0105zana z wierzeniami s\u0142owia\u0144skimi \u2013 i to w\u0142a\u015bnie ten fenomen zwr\u00f3ci\u0142 przed laty moj\u0105 uwag\u0119 i sprawi\u0142, \u017ce z wypiekami analizowa\u0142am rol\u0119 kot\u00f3w wszelkiej ma\u015bci na kartach powie\u015bci XIX-wiecznych pisarzy rosyjskich. Szukaj\u0105c szerszych kontekst\u00f3w, dotar\u0142am kiedy\u015b do ksi\u0105\u017cki skupionej wok\u00f3\u0142 zwierz\u0105t jako wcielenia si\u0142y nieczystej, omawiaj\u0105cej jednak wierzenia wczesnonowo\u017cytnej Anglii. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wiele przekona\u0144, uprzedze\u0144 czy mit\u00f3w, ma wsp\u00f3lne korzenie, a magiczna si\u0142a kota, przed kt\u00f3r\u0105 dr\u017celi nawet mo\u017cni tego \u015bwiata w r\u00f3\u017cnym czasie, nie maleje wraz ze zmian\u0105 szeroko\u015bci geograficznej.<\/p>\n Ksi\u0105\u017cka Paw\u0142a Rutkowskiego Kot czarownicy. Demon osobisty w Anglii wczesnonowo\u017cytnej<\/em><\/strong> zas\u0142uguje na uwag\u0119 nie tylko ze wzgl\u0119du na posta\u0107 kota. Znakomicie t\u0142umaczy fenomen przybierania przez demony postaci zwierz\u0105t, z kt\u00f3rych kota szczeg\u00f3lnie upodoba\u0142y sobie czarownice. I cho\u0107 demonologia s\u0142owia\u0144ska znana z tekst\u00f3w literackich najcz\u0119\u015bciej jako wcielenie si\u0142y nieczystej eksponowa\u0142a w\u0142a\u015bnie kota, w\u015br\u00f3d demonicznych zwierz\u0105t s\u0142u\u017c\u0105cych angielskim czarownicom znale\u017a\u0107 mo\u017cna psy, myszy, szczury, krety, je\u017ce, ropuchy, \u017caby, w\u0119\u017ce, kr\u00f3liki, zaj\u0105ce, \u0142asice, tch\u00f3rze, fretki, wiewi\u00f3rki, muchy, \u0107my, szerszenie, paj\u0105ki, \u017cuki\u2026 a wi\u0119c stworzenia, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 w bliskim otoczeniu cz\u0142owieka nigdy nie dziwi\u0142a. Rutkowski pr\u00f3b\u0119 przybli\u017cenia charakteru demona osobistego osadzi\u0142 w kontek\u015bcie proces\u00f3w o czary i polowa\u0144 na angielskie czarownice w XVI-XVIII w., co sprawia, \u017ce ksi\u0105\u017ck\u0119 chwilami czyta si\u0119 jak dobry krymina\u0142. Mimo i\u017c jest to solidnie opracowana i rzetelna pozycja naukowa, nie nale\u017cy obawia\u0107 si\u0119 sztywnego dyskursu akademickiego. Zdecydowanie jest to rzecz dla ka\u017cdego, kogo cho\u0107 troch\u0119 interesuje zagadnienie magii, czar\u00f3w i kultury, kt\u00f3rej nieod\u0142\u0105cznym elementem by\u0142o wsp\u00f3\u0142istnienie si\u0142y demonicznej.<\/p>\n Dorota Mo\u015bcibrodzka \u2013 Dzia\u0142 Informacji i Promocji<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Pawe\u0142 Rutkowski, Kot czarownicy. Demon osobisty w Anglii wczesnonowo\u017cytnej<\/em><\/strong>, Towarzystwo Autor\u00f3w i Wydawc\u00f3w Prac Naukowych Universitas, Krak\u00f3w [copyright] 2012, s. 505, [3], il.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":25492,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[636,10],"tags":[],"class_list":["post-25490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-domowe-narodowe-czytanie","category-aktualnosci"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-27 07:33:23","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25490"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25496,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25490\/revisions\/25496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n![\"\"](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/454394-352x500-211x300.jpg\")
Pozycja, kt\u00f3r\u0105 zawojowa\u0142y sobie koty w kulturze masowej, od lat zas\u0142uguje na miano niezachwianej i raczej tak\u0105 ju\u017c pozostanie. Koty kr\u00f3luj\u0105 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, s\u0105 bohaterami zbior\u00f3w wierszy, a w prozie, nawet ulokowane zamys\u0142em autora na dalszym planie, po cichu i z w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie gracj\u0105 wysuwaj\u0105 si\u0119 odwa\u017cnie na pierwszy. Bezpardonowo zaw\u0142aszczaj\u0105 dzie\u0142a sztuki, zast\u0119puj\u0105c postaci znane powszechnie z dzie\u0142 malarskich (niewtajemniczonych odsy\u0142am do albumu Galeria kot\u00f3w. Historia sztuki z pazurem<\/em> opracowanego przez Susan Herbert). Ba, zaczynaj\u0105 nawet powoli rozpycha\u0107 si\u0119 na p\u00f3\u0142kach z albumami fotograficznymi, wiele jest bowiem zdj\u0119\u0107 znanych artyst\u00f3w (trzymaj\u0105cych) \u00a0u boku ukochanego kota. Osobnego albumu doczeka\u0142y si\u0119 koty, kt\u00f3rym dyskretne, acz zacne miejsce w swej tw\u00f3rczo\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0142 Willy Ronis \u00a0(Les chats<\/em>, Pary\u017c 2016). Czy jednak fenomen kocich celebryt\u00f3w wynika jedynie z ich wygl\u0105du i cech charakteru, kt\u00f3re tak trafie opisa\u0142 niegdy\u015b Jerzy Sosnowski? \u201eW dodatku w kocie jako takim istnieje tyle\u017c wzruszaj\u0105ce, co \u015bmieszne napi\u0119cie: kot w gruncie rzeczy ma na og\u00f3\u0142 niezwykle powa\u017cn\u0105 min\u0119, w oczach na wszelki wypadek nieustaj\u0105ce, lekkie rozczarowanie, i poza godzinami zabaw porusza si\u0119 z solenno\u015bci\u0105, jakby nieustannie obawia\u0142 si\u0119 o sw\u00f3j autorytet, co w po\u0142\u0105czeniu z futerkiem, ogonem i w sumie do\u015b\u0107 niedu\u017cymi rozmiarami daje efekt komiczny. Wreszcie kot (domowy) robi wra\u017cenie, \u017ce jest bezgranicznym, bezwstydnym egoist\u0105, a relacje z cz\u0142owiekiem uk\u0142ada na zasadzie cynicznego dealu, kt\u00f3rego cynizm uchodzi mu na sucho ze wzgl\u0119du na pot\u0119\u017cn\u0105 dawk\u0119 kociej urody i wdzi\u0119ku (i nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to akurat kot doskonale wyczuwa)\u201d.<\/p>\n