{"id":27385,"date":"2020-11-24T23:06:38","date_gmt":"2020-11-24T22:06:38","guid":{"rendered":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/?p=27385"},"modified":"2021-01-05T22:15:43","modified_gmt":"2021-01-05T21:15:43","slug":"domowe-narodowe-czytanie-odcinek-58","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/2020\/11\/24\/domowe-narodowe-czytanie-odcinek-58\/","title":{"rendered":"Domowe Narodowe Czytanie &#8211; odcinek 58"},"content":{"rendered":"<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Domowe Narodowe Czytanie \u2013 odcinek 58<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W ksi\u0105\u017cce <em>Tw\u00f3rcza zdrada. Filmowe adaptacje literatury<\/em> Alicja Helman napisa\u0142a: \u201eW refleksji nad kinem problemy filmowej adaptacji literatury nale\u017c\u0105 do odwiecznych. Wielu badaczy budowa\u0142o modele relacji literacko-filmowych, wielu krytyk\u00f3w opisywa\u0142o \u00abniebezpieczne\u00bb zwi\u0105zki literatury i filmu. Literatura towarzyszy\u0142a przecie\u017c kinu od chwili jego narodzin dostarczaj\u0105c temat\u00f3w, w\u0105tk\u00f3w, bohater\u00f3w, wzorc\u00f3w opowiadania, podsuwaj\u0105c analogie w postaci stosowanych przez siebie \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re filmowcy starali si\u0119 na\u015bladowa\u0107 dost\u0119pnymi sobie metodami\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na brak filmowych adaptacji dzie\u0142 literackich nie mo\u017cemy narzeka\u0107. Nie tylko najs\u0142ynniejsze dzie\u0142a polskiej i \u015bwiatowej literatury doczeka\u0142y si\u0119 ekranizacji (wiele z nich by\u0142o nader udanych), ekranizuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c literatur\u0119 popularn\u0105 i to hurtowych ilo\u015bciach. Zagadnienie adaptacji dzie\u0142a filmowego wesz\u0142o r\u00f3wnie\u017c do szkolnych zada\u0144, coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0105c o konkretnej ksi\u0105\u017cce na lekcjach por\u00f3wnuje si\u0119 j\u0105 do filmu, do jej zekranizowanej wersji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Film r\u00f3\u017cni si\u0119 od ksi\u0105\u017cki, tego nikt nie kwestionuje. Warto te r\u00f3\u017cnice dostrzec, wyszczeg\u00f3lni\u0107 i uporz\u0105dkowa\u0107, bowiem wskazuj\u0119 one na niezwykle interesuj\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci interpretacyjne. Literatura przemawia do nas s\u0142owem, a film obrazami. Literatura pozwala na skojarzenia, na tworzenia w\u0142asnych wizji, film jest ju\u017c gotowym obrazem. To najprostsze por\u00f3wnanie pomi\u0119dzy materia\u0142em literackim a j\u0119zykiem kina. Ale to dopiero pocz\u0105tek r\u00f3\u017cnic, kt\u00f3re dziel\u0105 sztuk\u0119 s\u0142owa i sztuk\u0119 obrazu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Subiektywnym okiem spojrza\u0142 na ekranizacje ksi\u0105\u017cek <strong>Mariusz Olejarczyk<\/strong>. To tekst dla tych, kt\u00f3rzy kochaj\u0105 i literatur\u0119 i kino.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Ewa Hadrian<\/strong> \u2013 redaktor DNC<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>O ekranizacjach &#8211; subiektywnie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tytu\u0142y ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re doczeka\u0142y si\u0119 swoich filmowych adaptacji, mo\u017cna wymienia\u0107 d\u0142ugo. Adaptacje s\u0105 lepsze i gorsze &#8211; jedni tw\u00f3rcy stan\u0119li na wysoko\u015bci zadania, inni natomiast nie porwali ani czytelnik\u00f3w ani widz\u00f3w swoj\u0105 koncepcj\u0105 \u201eprzeniesienia\u201d ksi\u0105\u017cki na szklany ekran.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czy kolejno\u015b\u0107 ma znaczenie? Wed\u0142ug mnie \u2013 zdecydowanie tak \u2013 najpierw ksi\u0105\u017cka potem film. Oczywi\u015bcie nie wywy\u017cszam tu s\u0142owa pisanego nad dziesi\u0105t\u0105 muz\u0119, bo te dwie formy prezentacji pomys\u0142u autora s\u0105 od siebie r\u00f3\u017cne i potrafi\u0105 wci\u0105gn\u0105\u0107 od pierwszej strony czy minuty. Pow\u00f3d jest inny. Czytaj\u0105c pobudzamy do pracy pot\u0119\u017cn\u0105 moc naszego umys\u0142u \u2013 wyobra\u017ani\u0119. Maj\u0105c przed oczami ksi\u0105\u017ck\u0119 \u2013 \u00a0stajemy si\u0119 re\u017cyserami. W g\u0142owie tworzymy scenografi\u0119, otoczenie, miejsca akcji. Opisywanych przez autora bohater\u00f3w rysujemy sami, zak\u0142adamy na ich nosy takie, a nie inne okulary, czeszemy, ubieramy, sadzamy ich w \u201enaszych\u201d restauracjach i dajemy prowadzi\u0107 \u201enasze\u201d samochody. Oczywi\u015bcie autorzy cz\u0119sto opisuj\u0105 miejsca czy bohater\u00f3w szczeg\u00f3\u0142owo, ale nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby nawet bardzo drobiazgowy opis stworzy\u0142 takie same wyobra\u017cenie postaci w g\u0142owie ka\u017cdego czytelnika.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Skoro ju\u017c przeczytali\u015bmy ksi\u0105\u017ck\u0119, mamy w g\u0142owie jakie\u015b wyobra\u017cenie, to nadszed\u0142 czas na obejrzenie filmu. Re\u017cyser, tak jak i my, ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 wizj\u0119, swoj\u0105 wyobra\u017ani\u0119, w\u0142asne\u00a0 restauracje, samochody i fryzury bohater\u00f3w. Scenarzysta natomiast musi postara\u0107 si\u0119 o to, \u017ceby stworzy\u0107 scenariusz jak najbli\u017cszy fabule ksi\u0105\u017cki, nie zgubi\u0107 wa\u017cnych w\u0105tk\u00f3w i szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Przed filmowcami stoi wi\u0119c bardzo trudne zadanie zaspokojenia naszych oczekiwa\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przytocz\u0119 dwie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rych ekranizacje mnie nie zawiod\u0142y i wracam do nich do\u015b\u0107 cz\u0119sto. Pierwsz\u0105 z nich jest <strong><em>Milczenie owiec<\/em> Thomasa Harrisa<\/strong>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-27385 gallery-columns-1 gallery-size-medium'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/2020\/11\/24\/domowe-narodowe-czytanie-odcinek-58\/fot-1-thomas-harris-milczenie-owiec-wyd-sonia-draga-2019\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"352\" height=\"500\" src=\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/fot.-1-Thomas-Harris-Milczenie-Owiec-wyd.-Sonia-Draga-2019.webp\" class=\"attachment-medium size-medium not-transparent\" alt=\"Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki\" srcset=\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/fot.-1-Thomas-Harris-Milczenie-Owiec-wyd.-Sonia-Draga-2019.webp 352w, https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/fot.-1-Thomas-Harris-Milczenie-Owiec-wyd.-Sonia-Draga-2019-282x400.webp 282w\" sizes=\"auto, (max-width: 352px) 100vw, 352px\" data-has-transparency=\"false\" data-dominant-color=\"5b4534\" style=\"--dominant-color: #5b4534;\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong><em>Thomas Harris, Milczenie owiec,\u00a0 prze\u0142. Andrzej Szulc, Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2019, s. 350, [1] [wiele innych wyda\u0144]<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Milczenie owiec<\/em> to druga cz\u0119\u015b\u0107 serii, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest brutalny, wielokrotny morderca Hannibal Lecter, z zawodu psychiatra. Jest wi\u0119ziony w szpitalu dla umys\u0142owo chorych. Clarice Starling, sta\u017cystka Sekcji Behawioralnej FBI, bierze udzia\u0142 w \u015bledztwie maj\u0105cym na celu schwytanie mordercy zwanego Buffalo Bill, kt\u00f3ry porywa m\u0142ode kobiety i obdziera je ze sk\u00f3ry. Jedn\u0105 z os\u00f3b, kt\u00f3ra mo\u017ce pom\u00f3c w znalezieniu Billa jest w\u0142a\u015bnie Lecter. I to w\u0142a\u015bnie Clarice\u00a0 ma za zadanie odwiedzi\u0107 go w szpitalu i poprosi\u0107 o pomoc. Podczas spotka\u0144 Lecter manipuluje agentk\u0105, wci\u0105ga j\u0105 w psychologiczn\u0105 gr\u0119 i poddaje swojej w\u0142asnej psychoanalizie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Re\u017cyserem filmowej adaptacji powie\u015bci, powsta\u0142ej w 1991 roku, jest Jonathan Demme. Film zdoby\u0142 5 Oscar\u00f3w \u2013 za re\u017cyseri\u0119, scenariusz, dla najlepszego filmu, za najlepsz\u0105 pierwszoplanow\u0105 rol\u0119 m\u0119sk\u0105 i \u017ce\u0144sk\u0105. Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 w\u0142a\u015bnie fantastyczne kreacje aktorskie Anthonego Hopkinsa i Jodie Foster. Film jest mroczny i trzymaj\u0105cy w napi\u0119ciu. Jednym s\u0142owem &#8211; tak jak ksi\u0105\u017cka &#8211; \u015bwietny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolejn\u0105 znan\u0105 i godn\u0105 uwagi zekranizowan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 jest <strong><em>Zielona mila<\/em> Stephena Kinga<\/strong>.<\/p>\n<p><img data-dominant-color=\"4d3f36\" data-has-transparency=\"false\" style=\"--dominant-color: #4d3f36;\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-27388 not-transparent\" src=\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/fot.-2-Stephen-King-Zielona-Mila-wyd.-Albatros-2014.-200x300.jpg\" alt=\"Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki\" width=\"200\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p><strong>Stephen King, <em>Zielona mila<\/em>, z angielskiego prze\u0142o\u017cy\u0142 Andrzej Szulc, wyd. 28 (kieszonkowe &#8211; 18), Wydawnictwo Albatros, Warszawa 2014, s. 413, [2] [wiele innych wyda\u0144]<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tytu\u0142owa \u201ezielona mila\u201d to d\u0142ugi korytarz wy\u0142o\u017cony zielonym linoleum, kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wny bohater, Paul Edgecombe, odprowadza\u0142 skazanych na krzes\u0142o elektryczne. Paul jest emerytowanym stra\u017cnikiem bloku E wi\u0119zienia Cold Mountain. Opowiada histori\u0119 Johna Coffey\u2019a, pot\u0119\u017cnego, czarnosk\u00f3rego wi\u0119\u017ania skazanego za zab\u00f3jstwo dw\u00f3ch bia\u0142ych dziewczynek. Coffey okazuje si\u0119 cz\u0142owiekiem bardzo wra\u017cliwym i empatycznym, co nie idzie w parze z jego wygl\u0105dem. Jest on te\u017c obdarzony uzdrowicielsk\u0105 moc\u0105, kt\u00f3r\u0105 wykorzystuje, aby pom\u00f3c mi\u0119dzy innymi Paulowi. Czy taki cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 zabi\u0107 dzieci?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Film pod tym samym tytu\u0142em powsta\u0142 w 1999 roku. W rol\u0119 Paula Edgecombe\u2019a wcieli\u0142 si\u0119 jeden z najlepszych hollywoodzkich aktor\u00f3w \u2013 Tom Hanks. Film nominowany by\u0142 do Oscar\u00f3w w czterech kategoriach, ale nie zdoby\u0142 \u017cadnej statuetki. Mimo to jest warty obejrzenia i wed\u0142ug mnie jest jedn\u0105 z najlepszych adaptacji filmowych ksi\u0105\u017ckowych historii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Moja kr\u00f3tka wypowied\u017a jest bardzo subiektywna, wolno si\u0119 z moimi ocenami ksi\u0105\u017cek i film\u00f3w zgodzi\u0107 lub je zanegowa\u0107. \u00a0Ja \u017cycz\u0119 mi\u0142ej lektury i seans\u00f3w, pozostawiaj\u0105c Czytelnikom mo\u017cno\u015b\u0107 oddania g\u0142osu \u201eza\u201d lub\u201dnie\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Mariusz Olejarczyk<\/strong><br \/>\n(Dzia\u0142 Udost\u0119pniania WBP)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":27389,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[636,10],"tags":[],"class_list":["post-27385","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-domowe-narodowe-czytanie","category-aktualnosci"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-12 16:38:53","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27385"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27394,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27385\/revisions\/27394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}