\n\t\t\t\tJedno z ostatnich zdj\u0119\u0107 Pani Haliny Danczowskiej z Archiwum WBP (wrzesie\u0144 2019). Fot. Dorota Mo\u015bcibrodzka\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\nzn\u00f3w dociera<\/em>
\ndo nas<\/em>
\njak cienka<\/em>
\ngranica<\/em>
\ndzieli \u015bmier\u0107<\/em>
\nod \u017cycia…
\n<\/em>J\u00f3zef Baran<\/p>\nPani Halina<\/strong><\/p>\nBardzo smutna ta ko\u0144c\u00f3wka roku. Niby cz\u0142owiek wiedzia\u0142, \u017ce pandemia, \u017ce tylu zara\u017conych, \u017ce wiele os\u00f3b codziennie umiera, ale zawsze my\u015bli si\u0119, \u017ce mo\u017ce to przejdzie obok.
\nW sierpniu dowiaduj\u0119 si\u0119, \u017ce m\u00f3j bliski kolega z pracy jest zaka\u017cony, zaraz potem drugi. Obaj wyzdrowieli. Jednak nied\u0142ugo potem przychodz\u0105 informacje o zgonach innych znajomych i przyjaci\u00f3\u0142, prawie tydzie\u0144 po tygodniu. W drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia otrzymuj\u0119 esemesa, \u017ce nie \u017cyje Pani Halina (tak do niej si\u0119 zwraca\u0142em, mimo blisko 25-letniej znajomo\u015bci, chocia\u017c z wieloma innymi kole\u017cankami by\u0142em na ty), a jeszcze 15 i 17\u00a0 grudnia rozmawiali\u015bmy. Wiedzia\u0142em o jej operacji w Warszawie (guz na trzustce), bo dzwoni\u0142a do mnie. By\u0142a dobrej my\u015bli, \u017ce po tym zabiegu b\u0119dzie wszystko dobrze, a potem telefon, \u017ce zarazi\u0142a si\u0119 \u201ekoron\u0105\u201d i jest w szpitalu covidowym \u00a0w Lublinie, a potem telefony, \u017ce czuje si\u0119 fatalnie. Pociesza\u0142em oczywi\u015bcie, \u017ce ten czas na odej\u015bcie, kt\u00f3rego si\u0119 obawia\u0142a, jeszcze nie nadszed\u0142, \u017ce razem zrealizujemy kolejne wydawnicze plany, na kt\u00f3rych bardzo Pani Halinie zale\u017ca\u0142o.
\nRok 1996. Otrzyma\u0142em propozycj\u0119 pracy w Zbiorach Specjalnych Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima \u0141opaci\u0144skiego. Zanim jednak podj\u0105\u0142em tam prac\u0119, musia\u0142em zapozna\u0107 si\u0119 z innymi merytorycznymi dzia\u0142ami, w tym z dzia\u0142em czasopism (fachowo okre\u015blanym jako Dzia\u0142 Wydawnictw Ci\u0105g\u0142ych), gdzie kierowniczk\u0105 by\u0142a Pani Halina. Przyj\u0119\u0142a mnie bardzo serdecznie, zapozna\u0142a ze zbiorami, z zasadami funkcjonowania czytelni i zosta\u0142em tam przez tydzie\u0144 lub dwa, ale p\u00f3\u017aniej przez blisko 5 lat by\u0142o to miejsce, gdzie najcz\u0119\u015bciej przychodzi\u0142em na pogaduchy. Opowiada\u0142a o m\u0119\u017cu, Panu Antonim, by\u0142ym wojskowym urodzonym na Kresach, o dzieciach. W kt\u00f3rym\u015b momencie powiedzia\u0142a, \u017ce chcia\u0142aby napisa\u0107 histori\u0119 dzielnicy, w kt\u00f3rej mieszka\u0142a, czyli o Dziesi\u0105tej. Mia\u0142a do niej szczeg\u00f3lny sentyment, gdy\u017c jej rodzice, jeszcze przed wojn\u0105, postanowili tutaj zamieszka\u0107, dziadkowie wybudowali tu dom. Zach\u0119ci\u0142em j\u0105 do tego, poniewa\u017c Pani Halina mia\u0142a obawy, czy podo\u0142a temu zadaniu, gdy\u017c temat nie mie\u015bci\u0142 si\u0119 w jej dotychczasowych zainteresowaniach, czyli historii lubelskiej prasy.\u00a0 Udost\u0119pni\u0142em jej pewne materia\u0142y archiwalne dotycz\u0105ce dzielnicy. By\u0142em te\u017c pierwszym czytelnikiem tej monografii. P\u00f3\u017aniej Pani Halina podj\u0119\u0142a temat, kt\u00f3ry – o dziwo – nie stan\u0105\u0142 na tapecie lubelskich historyk\u00f3w sztuki i architektury, mianowicie zainteresowa\u0142a si\u0119 \u017cyciem i tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Tadeusza Witkowskiego, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z najlepszych lubelskich architekt\u00f3w (cz\u0119\u015b\u0107 jego spu\u015bcizny znalaz\u0142a si\u0119 w zbiorach naszej Biblioteki). Tak jak Pani Halina nie by\u0142em\u00a0 specjalist\u0105 w zakresie architektury, ale jako mi\u0142o\u015bnik historii Lublina i jego zabytk\u00f3w posiada\u0142em co nieco wiedzy w tym zakresie, by\u0142em oczytany w literaturze przedmiotu, wi\u0119c mog\u0142em co\u015b doradzi\u0107. I w tym przypadku by\u0142em pierwszym czytelnikiem \u201emaszynopisu\u201d. Pani Halina opiekowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce grobem Tadeusza Witkowskiego i optowa\u0142a, by placyk przed dawnym Pedetem (Powszechnym Domem Towarowym), kt\u00f3rego architektem by\u0142 Witkowski, nazwa\u0107 jego imieniem, co te\u017c si\u0119 sta\u0142o. Potem powsta\u0142a monografia – pi\u00f3ra Pani Haliny – innego lubelskiego architekta – Czes\u0142awa Dorii-Derna\u0142owicza (po wojnie zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. inwentaryzacj\u0105 i sporz\u0105dzeniem projektu odbudowy zakrystii akustycznej archikatedry lubelskiej, zaprojektowa\u0142 Dom Partii, czyli siedzib\u0119 Komitetu Wojew\u00f3dzkiego PZPR, obecnie budynek Rektoratu Uniwersytetu Medycznego przy Alejach Rac\u0142awickich).
\nIntensywna i solidna kwerenda archiwalna da\u0142a Halinie Danczowskiej rozeznanie w zasobie lubelskiego archiwum, zw\u0142aszcza w zespole Wydzia\u0142u Budownictwa Urz\u0119du Miasta. I tutaj zrodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl napisania trzeciej monografii lubelskiego architekta – \u00a0Ignacego K\u0119dzierskiego, kt\u00f3ry nie tylko projektowa\u0142 pojedyncze budynki, np. Bobolanum (obecnie siedziba Szpitala Wojskowego) czy Izb\u0119 Skarbow\u0105 (dzisiejszy Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki), ale tak\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0142 na urbanistyk\u0119 miasta jako szef Wydzia\u0142u Budownictwa. Monografia, z mojej przyczyny, dotychczas nie ukaza\u0142a si\u0119, poniewa\u017c Pani Halina koniecznie chcia\u0142a, bym zosta\u0142 jej wsp\u00f3\u0142autorem, a ja odk\u0142ada\u0142em to na przysz\u0142o\u015b\u0107, gdy\u017c zawsze mia\u0142em jakie\u015b pilniejsze\u00a0 zobowi\u0105zania. Zosta\u0142 jedynie nasz wsp\u00f3lny artyku\u0142 o Ignacym K\u0119dzierskim \u00a0w zbiorowej publikacji po\u015bwi\u0119conej dziejom artystycznym Lublina z okazji 700-lecia miasta (Sztuka Lublina od \u015bredniowiecza do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Studia i szkice, Lublin 2019), a tak\u017ce skwer u zbiegu ulic Peowiak\u00f3w i Hugona Ko\u0142\u0142\u0105taja nazwany jego imieniem z inicjatywy Haliny Danczowskiej. Na uroczystej promocji \u00a0wy\u017cej wspomnianej publikacji w O\u015brodku \u201eBrama Grodzka – Teatr NN\u201d prof. Lechos\u0142aw Lame\u0144ski podkre\u015bli\u0142, \u017ce dwaj znacz\u0105cy lubelscy architekci doczekali si\u0119 dobrych monografii, kt\u00f3re wysz\u0142y spod pi\u00f3ra bibliotekarki, a trzeci oczekuje na swoj\u0105 biografi\u0119 jej autorstwa. Kwerenda archiwalna Pani Haliny zaowocowa\u0142a jeszcze jedn\u0105 wa\u017cn\u0105, cho\u0107 niewielk\u0105 obj\u0119to\u015bciow\u0105, publikacj\u0105, mianowicie histori\u0105 Rady Artystycznej miasta Lublina w ostatnich latach II RP. Oczywi\u015bcie przytoczone prace nie zamykaj\u0105 listy jej dzia\u0142alno\u015bci naukowej czy popularnonaukowej. Ostatnim dzie\u0142em Haliny Danczowskiej, nad kt\u00f3rym intensywnie pracowa\u0142a, mia\u0142y by\u0107 jej wspomnienia z kilkudziesi\u0119cioletniej pracy w Bibliotece Publicznej im. Hieronima \u0141opaci\u0144skiego w Lublinie.
\nPani Halina wesz\u0142a w sk\u0142ad Zespo\u0142u ds. Nazewnictwa Ulic i Plac\u00f3w Lublina przy Prezydencie Miasta Lublin, zosta\u0142a jego przewodnicz\u0105c\u0105. Po rezygnacji w pracach Zespo\u0142u prof. Rafa\u0142a Wnuka, zarekomendowa\u0142a \u00a0Prezydentowi Krzysztofowi \u017bukowi moj\u0105 osob\u0119. I tym sposobem przez kilka lat toczyli\u015bmy dyskusje nad s\u0142usznymi i czasem do\u015b\u0107 egzotycznymi propozycjami, jakie trafia\u0142y do naszego Zespo\u0142u. Wielokrotnie dzwonili\u015bmy do siebie, by skonsultowa\u0107 niekt\u00f3re pomys\u0142y. Pani Halina zawsze by\u0142a merytorycznie przygotowana do dyskusji. Naturalnie, nie zawsze nasze opinie by\u0142y akceptowane przez Rad\u0119 Miasta. Nierzadko by\u0142o to powodem frustracji Pani Haliny, czemu dawa\u0142a wyraz w telefonicznych rozmowach. Ja powtarza\u0142em, \u017ce taki to ju\u017c los spo\u0142ecznych cia\u0142. Z okazji i bez okazji przynosi\u0142a na nasze spotkania pyszne wyroby cukiernicze.
\nMa\u0142o kto wie, \u017ce Pani Halina by\u0142a te\u017c historykiem swojej rodziny. Przygotowa\u0142a, wydan\u0105 w male\u0144kim nak\u0142adzie, przeznaczon\u0105 wy\u0142\u0105cznie dla swojej rodziny, a zw\u0142aszcza dzieci, histori\u0119 swoich bliskich.\u00a0 Podczas wizyty mojej wraz z \u017con\u0105 – w okresie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia – u pa\u0144stwa Danczowskich mieli\u015bmy okazj\u0119 zapozna\u0107 si\u0119 z tym wydawnictwem pe\u0142nym rodzinnych zdj\u0119\u0107. Wielokrotnie opowiada\u0142a o swoich be\u0142\u017cyckich korzeniach, o bli\u017cszej i dalszej rodzinie. Szczeg\u00f3lne miejsce w tych wspomnieniach zajmowa\u0142 sam Pan Antoni, m\u0105\u017c Haliny, jego kresowe pochodzenie, a wreszcie s\u0142u\u017cba wojskowa. Bardzo prze\u017cy\u0142a \u015bmier\u0107 m\u0119\u017ca, poniewa\u017c byli nad wyraz dobranym i zgodnym ma\u0142\u017ce\u0144stwem, bywali wsz\u0119dzie razem, a Pan Antoni, mimo wojskowej oficerskiej szar\u017cy, w domu by\u0142 raczej\u2026 podw\u0142adnym, ale to by\u0142o bardzo urocze. W ostatnich latach Pani Halina, opr\u00f3cz pracy naukowej i rodzinnych obowi\u0105zk\u00f3w \u017cony, matki i babci, dla relaksu oddawa\u0142a si\u0119\u2026 haftowaniu, sukcesami na tym polu chwali\u0142a si\u0119 swoim znajomym.
\nB\u0119dzie mi brakowa\u0142o telefonicznego pytania: \u201ePanie Ma\u0107ku, przepraszam, czy nie przeszkadzam\u201d, i mojej niezmiennej odpowiedzi: \u201ePani Halinko, ale\u017c sk\u0105d\u017ce\u201d\u2026<\/p>\n
Maciej Sobieraj
\nw latach 1996-2001 kustosz Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej im. H. \u0141opaci\u0144skiego<\/p>\n
26 grudnia 2020 roku, \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia 2020<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":7,"featured_media":27721,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[10,53],"tags":[],"class_list":["post-27714","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-komunikaty"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-06 15:54:55","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27714","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27714"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27791,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27714\/revisions\/27791"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Halina](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Halina-Danczowska-scaled-338x600.webp\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Halina](\"https:\/\/wbp.lublin.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Pani-Halina-329x600.webp\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t