{"id":29322,"date":"2021-05-03T10:31:11","date_gmt":"2021-05-03T08:31:11","guid":{"rendered":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/?p=29322"},"modified":"2021-05-06T11:40:48","modified_gmt":"2021-05-06T09:40:48","slug":"rok-2021-rokiem-konstytucji-3-maja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/2021\/05\/03\/rok-2021-rokiem-konstytucji-3-maja\/","title":{"rendered":"Rok 2021 – Rokiem Konstytucji 3 Maja"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Rok 2021<\/strong> – Rokiem Konstytucji 3 Maja<\/strong>.\u00a0Uchwalony w 1791 r. przez Sejm Kr\u00f3lestwa Polskiego i Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego akt<\/span>\u00a0wprowadzi\u0142 tr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adzy, ni\u00f3s\u0142 gwarancje swob\u00f3d obywatelskich, tradycje chrze\u015bcija\u0144skie, tolerancj\u0119 i warto\u015bci O\u015bwiecenia<\/strong>. Jako pierwsza w Europie i druga na \u015bwiecie Ustawa Rz\u0105dowa stanowi\u0142a dow\u00f3d g\u0142\u0119bokiego patriotyzmu oraz zrozumienia spraw obywatelskich i spo\u0142ecznych<\/strong>. \u201eSejm Rzeczypospolitej Polskiej, \u015bwiadomy znaczenia Konstytucji 3 Maja jako wa\u017cnego elementu pami\u0119ci zbiorowej, oddaj\u0105c ho\u0142d wszystkim, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do powstania tego wiekopomnego aktu \u2013 my\u015blicielom politycznym, pos\u0142om na Sejm Czteroletni, przedstawicielom \u00f3wczesnego obozu patriotycznego oraz pokoleniom Polak\u00f3w, kt\u00f3rych niez\u0142omna walka pozwoli\u0142a na przetrwanie lat niewoli i odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci, zach\u0119ca do refleksji nad dziedzictwem Konstytucji 3 Maja wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie\u201d \u2013 stanowi uchwa\u0142a sejmowa.<\/span><\/p>\n

Konstytucja 3 Maja – sta\u0142y punkt odniesienia i pokrzepienia serc<\/strong><\/span><\/p>\n

W 230. rocznic\u0119 podpisania
\nUstawy Rz\u0105dowej z dnia 3 maja 1791 r., Konstytucji 3 Maja<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Szanowni Pa\u0144stwo,<\/em><\/span><\/p>\n

W tym roku obchodzimy 230. rocznic\u0119 podpisania Ustawy Rz\u0105dowej z dnia 3 maja 1791 r., Konstytucji 3 Maja. To dobra okazja do refleksji na temat jej rzeczywistego znaczenia. Dlaczego w og\u00f3le po\u015bwi\u0119camy jej tyle uwagi? Przecie\u017c obowi\u0105zywa\u0142a bardzo kr\u00f3tko. Jej reformatorskie za\u0142o\u017cenia nie zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 zmaterializowa\u0107, nie uchroni\u0142a Polski przed kolejnym rozbiorem, nie zagwarantowa\u0142a nam silnej pozycji mi\u0119dzynarodowej, nie zmieni\u0142a biegu historii. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 nawet, \u017ce stanowi\u0142a\u00a0 swoist\u0105 \u201eprowokacj\u0119\u201d, kt\u00f3ra przyspieszy\u0142a upadek Rzeczypospolitej.<\/em><\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bciw\u0105 perspektyw\u0119 dla oceny tego wydarzenia mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 w uchwale Sejmu RP w sprawie ustanowienia roku 2021 Rokiem Konstytucji 3 Maja. Uchwa\u0142a ta podkre\u015bla, \u017ce Konstytucja 3 Maja sta\u0142a si\u0119 swoistym testamentem wolno\u015bci, niepodleg\u0142o\u015bci i obywatelsko\u015bci dla kolejnych pokole\u0144, w czasie zryw\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych, i p\u00f3\u017aniej \u2013 podczas odbudowy wolnej Ojczyzny \u2013 zar\u00f3wno po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r., jak i po jej ponownym odzyskaniu w 1989 r. To przes\u0105dza o jej historycznym znaczeniu.<\/em><\/span><\/p>\n

B\u0142\u0119dem by\u0142oby dzisiaj odczytywanie wydarze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci przez proste analogie, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do redukcjonizmu historycznego. Warto jednak \u00a0zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ponadczasowy wymiar Konstytucji 3 Maja.<\/em><\/span><\/p>\n

W obliczu sytuacji upadaj\u0105cej Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w, targanej wewn\u0119trznymi sporami, ustawa zasadnicza mia\u0142a wie\u0144czy\u0107 podj\u0119te wcze\u015bniej reformy (ustawa o reorganizacji sejmik\u00f3w oraz ustawa o reorganizacji miast i po\u0142o\u017cenia mieszcza\u0144stwa) i uregulowa\u0107 organizacj\u0119 w\u0142adz pa\u0144stwowych, prawa oraz obowi\u0105zk\u00f3w obywateli. Poprzez \u201eodnow\u0119\u201d ustroju mia\u0142a otwiera\u0107 na \u201enowe\u201d przy jednoczesnym poszanowaniu tradycji. Definiowa\u0142a\u00a0 zatem trzy wymiary nowoczesnego pa\u0144stwa, nowoczesnej wsp\u00f3lnoty pa\u0144stwowej, narodowej – potrzeb\u0119 silnego pa\u0144stwa i jego instytucji, republika\u0144skie spojrzenie\u00a0 na pa\u0144stwo jako dobro wsp\u00f3lne oraz\u00a0 dzia\u0142anie na rzecz polskiej racji stanu i interesu narodowego.<\/em><\/span><\/p>\n

Te trzy wymiary wsp\u00f3lnoty pa\u0144stwowej pozostaj\u0105 do dzi\u015b niezmienne. W czasie gdy polaryzacja spo\u0142eczna osi\u0105ga niebezpieczne rozmiary, kiedy\u00a0res privata\u00a0poszczeg\u00f3lnych grup interesu pr\u00f3buje bra\u0107 g\u00f3r\u0119 nad\u00a0res publica, kiedy podejmowane s\u0105 pr\u00f3by naruszenia chrze\u015bcija\u0144skiego kodu kulturowego naszej cywilizacji i polskiej to\u017csamo\u015bci, kiedy zawodz\u0105 umowy i dobros\u0105siedzkie obyczaje – odpowiedzi\u0105 mo\u017ce by\u0107 nauka p\u0142yn\u0105ca z tej rocznicy: wzajemny szacunek, Ojczyzna jako wsp\u00f3lny dom, pa\u0144stwo zdolne prowadzi\u0107 podmiotow\u0105 polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 i zewn\u0119trzn\u0105. Dzi\u015b takie dzia\u0142ania podejmujemy. Wype\u0142niamy bia\u0142e plamy naszego dziedzictwa kulturowego, prowadzimy wielkie spo\u0142eczne projekty solidarno\u015bciowe, wzmacniaj\u0105c wsp\u00f3lnot\u0119, budujemy nowe instytucje, umacniamy sojusze strategiczne.<\/em><\/span><\/p>\n

S\u0142owa Preambu\u0142y Ustawy Rz\u0105dowej z 3 maja 1791r. wskazuj\u0105 na intencje jej autor\u00f3w \u201e (\u2026) wolni od ha\u0144bi\u0105cych obcej przemocy nakaz\u00f3w, ceni\u0105c dro\u017cej nad \u017cycie, nad szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107 osobist\u0105, egzystencj\u0119 polityczn\u0105, niepodleg\u0142o\u015b\u0107 zewn\u0119trzn\u0105 i wolno\u015b\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 narodu, kt\u00f3rego los w r\u0119ce nasze jest powierzony, chc\u0105c oraz na b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, na wdzi\u0119czno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych i przysz\u0142ych pokole\u0144 zas\u0142u\u017cy\u0107, mimo przeszk\u00f3d, kt\u00f3re w nas nami\u0119tno\u015bci sprawowa\u0107 mog\u0105 dla dobra powszechnego, dla ugruntowania wolno\u015bci, dla ocalenia Ojczyzny naszej i jej granic z najwi\u0119ksz\u0105 sta\u0142o\u015bci\u0105 ducha, niniejsz\u0105 konstytucj\u0119 uchwalamy (\u2026)\u201d. Czy zas\u0142u\u017cyli na wdzi\u0119czno\u015b\u0107 przysz\u0142ych pokole\u0144? Naszego pokolenia? Jestem g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce tak.<\/em><\/span><\/p>\n

W tych dniach zach\u0119cam Pa\u0144stwa do refleksji nad wsp\u00f3\u0142czesnym dziedzictwem Konstytucji 3 Maja. Bo ona, cho\u0107 nie zapobieg\u0142a 123 latom niewoli, to, uciele\u015bniaj\u0105c w sobie wszystko, co w Polsce najlepsze, najodwa\u017cniejsze i najnowocze\u015bniejsze, stanowi\u0142a na wieczny czas sta\u0142y punkt odniesienia i pokrzepienia polskich serc \u2013 zar\u00f3wno w latach zabor\u00f3w, jak i w okresie naszych najwa\u017cniejszych wysi\u0142k\u00f3w na rzecz zachowania polskiej to\u017csamo\u015bci i suwerenno\u015bci. Po dzie\u0144 dzisiejszy.<\/em><\/span><\/p>\n

\n

Piotr Gli\u0144ski<\/strong>, Wiceprezes Rady Ministr\u00f3w, Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu<\/em><\/span><\/p>\n

Zapraszamy:\u00a0Ministerstwo Kultury, Edukacji i Sportu – Konstytucja 3 Maja<\/a><\/p>\n

Odezwa Komitetu Honorowego Obchod\u00f3w \u015awi\u0119ta Narodowego Trzeciego Maja w Wojew\u00f3dztwie Lubelskim<\/a><\/p>\n

Biblioteka Narodowa<\/strong> przygotowa\u0142a kolekcj\u0119\u00a0cyfrow\u0105 na\u00a0polona.pl<\/a>\u00a0po\u015bwi\u0119con\u0105 Konstytucji 3 maja. Znajduj\u0105 si\u0119\u00a0w niej m.in. pierwsze wydania, egzemplarz paryskiej edycji tekstu konstytucji, przek\u0142ady, opracowania, fotografie.<\/p>\n

Temat Konstytucji 3 Maja jest bogato reprezentowany w zbiorach Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima \u0141opaci\u0144skiego. <\/strong>To ksi\u0105\u017cki, artyku\u0142y w prasie – dawnej i wsp\u00f3\u0142czesnej), zbiory specjalne – m.in. poczt\u00f3wki i fotografie, kt\u00f3rych wyb\u00f3r poni\u017cej prezentujemy.<\/p>\n

 <\/p>\n