{"id":46243,"date":"2023-07-03T08:19:23","date_gmt":"2023-07-03T06:19:23","guid":{"rendered":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/?p=46243"},"modified":"2023-07-26T08:42:09","modified_gmt":"2023-07-26T06:42:09","slug":"100-rocznica-urodzin-wislawy-szymborskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/2023\/07\/03\/100-rocznica-urodzin-wislawy-szymborskiej\/","title":{"rendered":"100. rocznica urodzin Wis\u0142awy Szymborskiej"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n\n

2 lipca 2023 roku \u015bwi\u0119tujemy 100. rocznic\u0119 urodzin Wis\u0142awy Szymborskiej<\/strong>, wybitnej poetki i laureatki Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.  Senat Rzeczypospolitej Polskiej uhonorowa\u0142 jej imieniem rok 2023.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wis\u0142awa Szymborska<\/strong> \u2013 ur. 2 lipca 1923 r., zm. 1 lutego 2012 r. w Krakowie. Od 1929 r. mieszka\u0142a w Krakowie, w latach 1945\u20131948 studiowa\u0142a filologi\u0119 polsk\u0105 i socjologi\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Debiutowa\u0142a w marcu 1945 r. wierszem Szukam s\u0142owa, og\u0142oszonym w dodatku do \u201eDziennika Polskiego\u201d. W latach 1953-1981 pracowa\u0142a w krakowskim tygodniku \u201e\u017bycie Literackie\u201d, gdzie prowadzi\u0142a dzia\u0142 poezji i sta\u0142\u0105 rubryk\u0119 Lektury nadobowi\u0105zkowe (wznowion\u0105 p\u00f3\u017aniej na \u0142amach dodatku do \u201eGazety Wyborczej\u201d \u2013 \u201eGazeta o Ksi\u0105\u017ckach\u201d). Wyb\u00f3r tych felieton\u00f3w opublikowany zosta\u0142 kilkakrotnie w formie ksi\u0105\u017ckowej.
Wis\u0142awa Szymborska wyda\u0142a 13 tom\u00f3w wierszy \u2013 Dlatego \u017cyjemy (1952), Pytania zadawanie sobie (1954), Wo\u0142anie do Yeti (1957), S\u00f3l (1962), Sto pociech (1967), Wszelki wypadek (1972), Wielka liczba (1976), Ludzie na mo\u015bcie (1986), Koniec i pocz\u0105tek (1993, 1996), Chwila (2002), Dwukropek (2005), Tutaj (2009) oraz \u2013 opublikowany po\u015bmiertnie, niedoko\u0144czony tom Wystarczy (2012). W 2023 r., nak\u0142adem Wydawnictwa Znak ukaza\u0142y si\u0119 Wiersze wszystkie. W ksi\u0105\u017cce znalaz\u0142y si\u0119 wszystkie utwory poetyckie Szymborskiej, w tym te nigdy nie publikowane oraz te przepisane z r\u0119kopis\u00f3w i maszynopis\u00f3w.
Jej wiersze zosta\u0142y przet\u0142umaczone na ponad czterdzie\u015bci j\u0119zyk\u00f3w. Publikowa\u0142a tak\u017ce przek\u0142ady poezji, g\u0142\u00f3wnie z francuskiego i niemieckiego.
Wis\u0142awa Szymborska otrzyma\u0142a wiele presti\u017cowych wyr\u00f3\u017cnie\u0144. W 1991 r. przyznano jej Nagrod\u0119 im. Goethego, w 1995 r. zosta\u0142a laureatk\u0105 Nagrody Herdera. W maju 1995 r. Uniwersytet Pozna\u0144ski nada\u0142 jej tytu\u0142 doktora honoris causa. W 1996 r. Wis\u0142awa Szymborska otrzyma\u0142a Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie literatury, najwa\u017cniejsze wyr\u00f3\u017cnienie przyznawane ludziom pi\u00f3ra. W 2001 r. zosta\u0142a cz\u0142onkini\u0105 honorow\u0105 American Academy of Arts and Letters. W 2011 r. uhonorowano j\u0105 najwy\u017cszym odznaczeniem pa\u0144stwowym \u2212 Orderem Or\u0142a Bia\u0142ego.
\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.szymborska.org.pl\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 tw\u00f3rczo\u015bci autorki mo\u017cna zobaczy\u0107 w bibliotece cyfrowej polona.pl<\/a>, kt\u00f3ra zosta\u0142a udost\u0119pniona za zgod\u0105 spadkobierc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

UCHWA\u0141A SENATU RZECZYPOSPOLI TEJ POLSKIEJ<\/strong>
z dnia 16 listopada 2022 r.<\/strong>
o ustanowieniu roku 2023 Rokiem Wis\u0142awy Szymborskiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Wis\u0142awa Szymborska to jedna z najbardziej znanych polskich poetek, zarazem jedna z nielicznych polskich noblistek. Jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 spotyka si\u0119 wci\u0105\u017c z \u017cywym odbiorem zar\u00f3wno w Polsce, jak i za granic\u0105. Urodzona 2 lipca 1923 roku w Prowencie (obecnie cz\u0119\u015b\u0107 K\u00f3rnika), od 1929 roku mieszka\u0142a w Krakowie. Bibliografia Szymborskiej \u2013 wraz z publikacjami list\u00f3w, wydaniami specjalnymi jej utwor\u00f3w, wyborami wierszy, felietonami oraz innymi tekstami \u2013 liczy obecnie kilkadziesi\u0105t pozycji. Za \u017cycia poetki ukaza\u0142o si\u0119 dwana\u015bcie tom\u00f3w jej poezji. Po\u015bmiertnie, w roku 2012, wydano niedoko\u0144czony tom \u201eWystarczy\u201d, a dwa lata p\u00f3\u017anej \u201eCzarn\u0105 piosenk\u0119\u201d, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 debiutem poetki. W 1996 roku Wis\u0142awa Szymborska otrzyma\u0142a literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla za \u2013 jak brzmia\u0142o uzasadnienie Akademii Szwedzkiej \u2013 \u201epoezj\u0119, kt\u00f3ra z ironiczn\u0105 precyzj\u0105 pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi wyj\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o we fragmentach ludzkiej rzeczywisto\u015bci\u201d. I dalej: \u201eW Wis\u0142awie Szymborskiej Szwedzka Akademia chce uhonorowa\u0107 przedstawicielk\u0119 niezwyk\u0142ej czysto\u015bci i si\u0142y poetyckiego spojrzenia. Poezji jako odpowiedzi na \u017cycie, sposobu na \u017cycie, pracy nad s\u0142owem jako my\u015bl\u0105 i wra\u017cliwo\u015bci\u0105\u201d. Szymborska \u2013 poetka fascynuje czytelnik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, sta\u0142a si\u0119 ambasadork\u0105 polskiej kultury za granic\u0105. Jej wiersze zosta\u0142y przet\u0142umaczone na ponad czterdzie\u015bci j\u0119zyk\u00f3w. W Stanach Zjednoczonych wyb\u00f3r wierszy Noblistki, w przek\u0142adzie Stanis\u0142awa Bara\u0144czaka i Clare Cavanagh, pt. \u201eView with a Grain of Sand\u201d rozszed\u0142 si\u0119 w nak\u0142adzie stu dwudziestu tysi\u0119cy egzemplarzy. Nie mniej popularna jest jej poezja t\u0142umaczona na j\u0119zyk niemiecki, w znakomitych przek\u0142adach Karla Dedeciusa, czy szwedzki, w t\u0142umaczeniu Andersa Bodeg\u00e5rda. Szczeg\u00f3ln\u0105 popularno\u015bci\u0105 Szymborska cieszy\u0142a si\u0119 \u2013 i wci\u0105\u017c cieszy \u2013 we W\u0142oszech, gdzie na spotkania z ni\u0105 przychodzi\u0142y setki czytelnik\u00f3w, a m\u0142odzi W\u0142osi traktuj\u0105 j\u0105 jako poetk\u0119 w\u0142asnego pokolenia. Wis\u0142awa Szymborska by\u0142a tak\u017ce mistrzyni\u0105 felieton\u00f3w, kt\u00f3re ukazywa\u0142y si\u0119 w prasie literackiej i codziennej przez nieomal p\u00f3\u0142 wieku. Pozostawi\u0142a spory dorobek translatorski. Przybli\u017cy\u0142a polskim czytelnikom tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mi\u0119dzy innymi poet\u00f3w francuskich, niemieckich, bu\u0142garskich oraz hebrajskich. Wis\u0142awa Szymborska zmar\u0142a 1 lutego 2012 roku w Krakowie, zostawiaj\u0105c w testamencie zapis o powo\u0142aniu fundacji jej imienia. Od 2013 roku Fundacja Wis\u0142awy Szymborskiej przyznaje nagrod\u0119 imienia swojej patronki za tom poetycki wydany w j\u0119zyku polskim lub prze\u0142o\u017cony na j\u0119zyk polski. W ramach funduszu zapomogowego fundacja udziela pomocy finansowej pisarzom i t\u0142umaczom w trudnej sytuacji materialnej oraz przyznaje Nagrod\u0119 im. Adama W\u0142odka m\u0142odym pisarzom, t\u0142umaczom i literaturoznawcom. Mieszkanie, w kt\u00f3rym poetka sp\u0119dzi\u0142a ostatnie pi\u0119tna\u015bcie lat \u017cycia, decyzj\u0105 zarz\u0105du fundacji, zosta\u0142o przeznaczone na rezydencje literackie. Od roku 2019 z program\u00f3w rezydencjalnych skorzysta\u0142o blisko dwudziestu literat\u00f3w. O donios\u0142o\u015bci literackiego dorobku Wis\u0142awy Szymborskiej \u015bwiadcz\u0105 nie tylko nagrody, ale tak\u017ce fakt, \u017ce Szymborska wci\u0105\u017c ma wierne grono czytelnik\u00f3w w Polsce i za granic\u0105. Inspiruje literaturoznawc\u00f3w, kulturoznawc\u00f3w, filozof\u00f3w, krytyk\u00f3w sztuki, a tak\u017ce zwyk\u0142ych czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy znajduj\u0105 w jej poezji odpowiedzi na najwa\u017cniejsze pytania. Tematy, kt\u00f3re porusza\u0142a w swojej poezji, wci\u0105\u017c s\u0105 aktualne. Forma, jak\u0105 si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0142a, ci\u0105gle zachwyca mistrzostwem. Rok 2023 b\u0119dzie nie tylko doskona\u0142\u0105 okazj\u0105 do pe\u0142niejszego zaprezentowania postaci Wis\u0142awy Szymborskiej oraz jej tw\u00f3rczo\u015bci, ale tak\u017ce do debaty na temat miejsca poetyckiego s\u0142owa we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. W uznaniu zas\u0142ug w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin Poetki Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2023 Rokiem Wis\u0142awy Szymborskiej. Uchwa\u0142a podlega og\u0142oszeniu w Dzienniku Urz\u0119dowym Rzeczypospolitej Polskiej \u201eMonitor Polski\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Marsza\u0142ek Senatu: T. Grodzki<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":21,"featured_media":46244,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[641,680,1,10],"tags":[],"class_list":["post-46243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kalendarium-rocznic","category-kalendarium-rocznic-2023","category-bez-kategorii","category-aktualnosci"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-15 09:11:41","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46243"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46253,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46243\/revisions\/46253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}