<\/p>\n
Te pami\u0119tne s\u0142owa wypowiedziane przez W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142k\u0119 s\u0105 pierwszymi, kt\u00f3re nasun\u0119\u0142y mi si\u0119 po lekturze ksi\u0105\u017cki Jacka Hugo-Badera. Pomimo \u017ce Zwi\u0105zek Socjalistycznych Republik Radzieckich upad\u0142 ju\u017c dobrych na\u015bcie lat temu, zadziwiaj\u0105ce jest to, jak wielki spadek pozostawili po sobie zwolennicy idei komunizmu. Nie b\u0119d\u0119 tu prawi\u0142 truizm\u00f3w na temat sfery politycznej czy ekonomicznej, bo o tym, jakie pi\u0119tno odcisn\u0119\u0142y d\u0142ugie r\u0119ce w\u0142adzy, ka\u017cdy z nas wie zapewne z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia. Mam tutaj na my\u015bli mentalno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego, gdzie pomimo upadku kolosa na glinianych nogach pozosta\u0142y od\u0142o\u017cone olbrzymie pok\u0142ady utopijnej ideologii Marksa i Lenina.<\/p>\n
Autor \u201eBia\u0142ej gor\u0105czki”<\/em> zabiera czytelnika w podr\u00f3\u017c przez rubie\u017ce obecnej Rosji. Wyrusza starym \u0142azikiem z Moskwy do W\u0142adywostoku, po drodze zabieraj\u0105c ze sob\u0105 r\u00f3\u017cnych ludzi. Warunkiem dostania podw\u00f3zki jest opowiedzenie historii swojego \u017cycia i zgoda na wykonanie zdj\u0119cia. Bynajmniej nie jest to zwyczajna podr\u00f3\u017c, bowiem mo\u017cna j\u0105 rozpatrywa\u0107 w dw\u00f3ch wymiarach: pierwszy w znaczeniu klasycznym i drugi jako podr\u00f3\u017c przez bezdro\u017ca mentalno\u015bci obecnych mieszka\u0144c\u00f3w Federacji Rosyjskiej. Autor zagl\u0105da w najciemniejsze zakamarki duszy przedstawicieli narod\u00f3w wch\u0142oni\u0119tych przez utopijne wielonarodowe pa\u0144stwo radzieckie oraz wys\u0142uchuje dramatycznych historii ludzi, kt\u00f3rzy nie radz\u0105 sobie w zastanej postradzieckiej rzeczywisto\u015bci. Nie jest to \u0142atwe w odbiorze pisarstwo, bowiem autor stylem pisania gar\u015bciami czerpie z literackiego pr\u0105du naturalizmu. Na pewno nie ka\u017cdemu przypadnie do gustu taki spos\u00f3b narracji, jednak ma to jedn\u0105 zasadnicz\u0105 zalet\u0119 – czytelnik ma wra\u017cenie jakby siedzia\u0142 w \u0142aziku Hugo-Badera i razem z nim przys\u0142uchiwa\u0142 si\u0119 wynurzeniom jego nierzadko egzotycznych rozm\u00f3wc\u00f3w.<\/p>\n Bohaterami ksi\u0105\u017cki s\u0105 ludzie z najni\u017cszych i najubo\u017cszych warstw spo\u0142ecznych, s\u0105 to mi\u0119dzy innymi: syberyjski lud Ewenk\u00f3w, nosiciele wirusa HIV, narkomani, prostytutki, imigranci oraz g\u00f3rnicy. Wszyscy maj\u0105 ze sob\u0105 jeden wsp\u00f3lny mianownik, ich \u017cycie jest swego rodzaju katorg\u0105. Wielu z bohater\u00f3w ich w\u0142asna ponura i przyt\u0142aczaj\u0105ca egzystencja popchn\u0119\u0142a w obj\u0119cia wsz\u0119dobylskiego alkoholizmu.<\/em> Niepozornym, lecz doskona\u0142ym zabiegiem jest umieszczenie na ko\u0144cu ka\u017cdego rozdzia\u0142u fragmentu \u201eReporta\u017cu z XXI wieku”, czyli radzieckiej wizji przysz\u0142o\u015bci z\u00a01957 r. Takie zestawienie wydatnie podkre\u015bla jak wielkim fiaskiem by\u0142a idea \u201ehomo sovieticus” oraz projekt zast\u0105pienia wielonarodowej mozaiki kultur jednorodnym pa\u0144stwem radzieckim.<\/p>\n Opr\u00f3cz zasadniczej tre\u015bci znajdziemy w \u201eBia\u0142ej gor\u0105czce”<\/em> gar\u015b\u0107 ciekawostek przyprawionych ledwie wyczuwaln\u0105 doz\u0105 humoru. Dowiemy si\u0119 mi\u0119dzy innymi, jaki jest w Rosji najpopularniejszy zaw\u00f3d, co jest przysmakiem i jednocze\u015bnie podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka dla kierowc\u00f3w na trasie, ilu policjant\u00f3w przypada na jednego mieszka\u0144ca, jaki jest najszybszy i najpopularniejszy spos\u00f3b na zdobycie szybkiej got\u00f3wki, ilu \u015brednio partner\u00f3w seksualnych ma przeci\u0119tny obywatel, czym jest tytu\u0142owa bia\u0142a gor\u0105czka oraz wiele innych nie mniej interesuj\u0105cych anegdotek. Urozmaica to lektur\u0119 czyni\u0105c j\u0105 bardziej lekk\u0105 i przyst\u0119pn\u0105. W moim przekonaniu, powinno by\u0107 wi\u0119cej takich przerywnik\u00f3w rozmieszczonych w regularnych odst\u0119pach. By\u0142by to doskona\u0142y lek na najwi\u0119ksz\u0105 bol\u0105czk\u0119 tej pozycji, a mianowicie d\u0142u\u017cyzny w postaci naturalistycznych opis\u00f3w, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 momentami mocno ci\u0119\u017ckostrawne, \u017ceby nie powiedzie\u0107 nie do przebrni\u0119cia dla wra\u017cliwszych czytelnik\u00f3w.<\/p>\n W dobie spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego, kiedy zalewaj\u0105 nas wiadomo\u015bci kreowane przez prozachodnie media, ksi\u0105\u017cka Hugo-Badera jest prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0105 albowiem wnosi r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, pewn\u0105 odmian\u0119 i nowe spojrzenie na kwestie na\u0142og\u00f3w. Prezentowany w ameryka\u0144skiej popkulturze na\u0142\u00f3g alkoholowy czy te\u017c narkotykowy jest dodatkiem do zabawy oraz metod\u0105 wyra\u017cenia swojego lu\u017anego podej\u015bcia do \u017cycia. Szkodliwo\u015b\u0107 na\u0142ogu jest wt\u00f3rna wobec pierwotnych korzy\u015bci, jakie wydaje si\u0119 nie\u015b\u0107 uzale\u017cnionemu. Natomiast na\u0142\u00f3g w wersji rosyjskiej opisywanej przez Jacka Hugo-Badera, jest to panaceum na przetrwanie w ponurej i szarej rzeczywisto\u015bci. Du\u017cy nacisk po\u0142o\u017cony jest na szkodliwy, destrukcyjny oraz ot\u0119piaj\u0105cy wp\u0142yw narkotyk\u00f3w i alkoholu na \u015bwiadomo\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Ot\u0119pienie jest tutaj stanem szkodliwym, ale jednocze\u015bnie zar\u00f3wno docelowym stanem po\u017c\u0105danym, poniewa\u017c pomaga partycypowa\u0107 w otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci. Co wi\u0119cej, pozyskiwanie \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych z najprostszych produkt\u00f3w i przetwarzanie ich w\u00a0prymitywny cha\u0142upniczy spos\u00f3b zawiera w sobie element desperacji, przykr\u0105 konieczno\u015b\u0107 wybierania mniejszego z\u0142a.<\/p>\n Zupe\u0142nie odr\u0119bn\u0105 i nieoczekiwanie nad wyraz k\u0142opotliw\u0105 kwesti\u0105 jest sklasyfikowanie \u201eBia\u0142ej gor\u0105czki”<\/em> do okre\u015blonego gatunku literackiego. Patrz\u0105c na sam\u0105 form\u0119, na pierwszy rzut oka nale\u017cy uzna\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 jako literatur\u0119 podr\u00f3\u017cnicz\u0105 i reporta\u017c, jednak w przypadku tego drugiego pojawiaj\u0105 si\u0119 pewne w\u0105tpliwo\u015bci. Je\u015bli ksi\u0105\u017cka aspiruje do miana reporta\u017cu, moim zdaniem na jej kartach brakuje wywa\u017cenia i sprawiedliwo\u015bci w os\u0105dzie, bowiem przedstawiony obraz postradzieckiej rzeczywisto\u015bci jest nazbyt jednostronny. Stereotypowe ukazanie reali\u00f3w buduje w czytelniku postaw\u0119 uprzedzenia. Odrobina optymizmu, by\u0107 mo\u017ce tylko w mojej daleko id\u0105cej nadinterpretacji, przejawia si\u0119 jedynie mi\u0119dzy wierszami, kiedy mo\u017cna dostrzec u bohater\u00f3w rado\u015b\u0107 z ma\u0142ych rzeczy, zjawisko zanikaj\u0105ce w czasach kultu konsumpcji.<\/p>\n Wobec powy\u017cszego, nasuwa si\u0119 oczywiste pytanie: czy rzeczywi\u015bcie na postradzieckich terenach dzieje si\u0119 a\u017c tak \u017ale? Skoro nie wszyscy podr\u00f3\u017cnicy podzielaj\u0105 t\u0119 opini\u0119, nieraz wykazuj\u0105c przy tym opozycyjne stanowisko. Czy tak niepochlebna ocena mo\u017ce wynika\u0107 z pewnego uprzedzenia? Nie by\u0142oby w tym nic nadzwyczajnego, gdy\u017c z racji trudnej relacji mi\u0119dzy krajami na przestrzeni wiek\u00f3w, rusofobia jest cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 wielu pokoleniom Polak\u00f3w. Domniemana rusofobia jest jednak mocno w\u0105tpliwa, bowiem pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w \u017cyciorysie czy te\u017c pogl\u0105dach autora cho\u0107by poszlaki popieraj\u0105cej te podejrzenie. Najcz\u0119\u015bciej zdradza j\u0105 nagminne u\u017cywanie, nawet przez uznanych naukowc\u00f3w, pejoratywnego w j\u0119zyku polskim przymiotnika \u201esowiecki”. Tutaj nie ma to jednak zastosowania, poniewa\u017c przez ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 konsekwentnie przewija si\u0119 poprawny w polszczy\u017anie przymiotnik \u201eradziecki”. \u017beby spr\u00f3bowa\u0107 rozstrzygn\u0105\u0107 rzeczon\u0105 kwesti\u0119, nale\u017ca\u0142oby zapewne zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 z zapytaniem do samego, pana Jacka Hugo-Badera.<\/p>\n Na sam koniec chcia\u0142bym poczyni\u0107 ma\u0142e rozr\u00f3\u017cnienie. Chocia\u017c Hugo-Bader otrzyma\u0142 za \u201eBia\u0142\u0105 gor\u0105czk\u0119”<\/em> Bursztynowego Motyla, nagrod\u0119 corocznie przyznawan\u0105 za najlepsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o\u00a0tematyce podr\u00f3\u017cniczej i krajoznawczej, b\u0119d\u0119 si\u0119 upiera\u0142 przy tym, \u017ce nie jest to standardowa literatura podr\u00f3\u017cnicza w takim wydaniu, do jakiego przywykli ostatnimi czasy czytelnicy. Konsekwencj\u0105 pos\u0142ugiwania si\u0119 form\u0105 reporta\u017cu jest brak typowej dla tego gatunku pr\u00f3by uj\u0119cia poznawanej kultury w ramy socjologiczne. Zamiast tego, otrzymujemy zbi\u00f3r lu\u017ano po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 historii poszczeg\u00f3lnych jednostek. Dyskretna, lecz istotna r\u00f3\u017cnica, dlatego celem unikni\u0119cia nieporozumie\u0144 lojalnie informuj\u0119 potencjalnego czytelnika.<\/p>\n Reasumuj\u0105c, pomimo kilku, by\u0107 mo\u017ce dla cz\u0119\u015bci os\u00f3b znacznych niedomaga\u0144, ksi\u0105\u017cka, bez dw\u00f3ch, jest godna polecania i warta uwagi potencjalnego czytelnika.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W\u0142adzy raz zdobytej nie oddamy nigdy Te pami\u0119tne s\u0142owa wypowiedziane przez W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142k\u0119 s\u0105 pierwszymi, kt\u00f3re nasun\u0119\u0142y mi si\u0119 po lekturze ksi\u0105\u017cki Jacka Hugo-Badera. Pomimo \u017ce Zwi\u0105zek Socjalistycznych Republik Radzieckich […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[110],"tags":[],"class_list":["post-7600","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recenzje-klubowiczow"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-06 07:54:51","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7600"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12893,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7600\/revisions\/12893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}