<\/p>\n
W tym roku 1 marca (2013) po raz trzeci obchodzili\u015bmy Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d. To dobry moment, aby \u201epochyli\u0107 si\u0119\u201d nad najnowsz\u0105, wydan\u0105 w ubieg\u0142ym roku powie\u015bci\u0105 Wac\u0142awa Holewi\u0144skiego pt. Opowiem ci o wolno\u015bci<\/i> – ksi\u0105\u017ck\u0105 w\u0142a\u015bnie o \u017co\u0142nierzach podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, powiem wi\u0119cej o kobietach -\u017co\u0142nierzach.<\/p>\n
Bohaterkami powie\u015bci Holewi\u0144ski uczyni\u0142 dwie m\u0142ode dziewczyny Mari\u0119 Nachtman i Walentyn\u0119 Stempkowsk\u0105, obie zreszt\u0105 postacie autentyczne. Maria pochodzi\u0142a z Mi\u0144ska Mazowieckiego, Wala urodzi\u0142a si\u0119 w Brze\u015bciu, a p\u00f3\u017aniej mieszka\u0142a w Bia\u0142ymstoku. Obie dzi\u0119ki swym braciom zosta\u0142y zaprzysi\u0119\u017cone jako \u017co\u0142nierze Narodowych Si\u0142 Zbrojnych. Podczas okupacji, pod ps. \u201eAgata\u201d i \u201ePlater\u00f3wka\u201d by\u0142y \u0142\u0105czniczkami, je\u017adzi\u0142y w teren przewo\u017c\u0105c meldunki, konspiracyjn\u0105 pras\u0119, a czasem r\u00f3wnie\u017c bro\u0144. Wala aresztowana przez Niemc\u00f3w trafi\u0142a do obozu koncentracyjnego w Ravensbr\u00fcck, gdzie przebywa\u0142a do ko\u0144ca wojny, z kolei Marii uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 niemieckiej niewoli. Po \u201ewyzwoleniu\u201d obie dalej dzia\u0142a\u0142y w tzw. drugiej konspiracji w ramach Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Nie godz\u0105c si\u0119 z powojenn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, ostatecznie sko\u0144czy\u0142y w wi\u0119zieniu dla wrog\u00f3w w\u0142adzy ludowej. W\u0142a\u015bnie tam, w celi w Fordonie, Holewi\u0144ski w swej literackiej wizji po\u0142\u0105czy\u0142 ich losy. Obie przesz\u0142y bardzo ci\u0119\u017ckie \u015bledztwa, torturowane przez \u201eutrwalaczy w\u0142adzy ludowej\u201d. Mimo bicia, szanta\u017cu, opluwania i n\u0119dzy, dochowa\u0142y przysi\u0119gi, nie da\u0142y si\u0119 z\u0142ama\u0107, uratowa\u0142y nie tylko sw\u0105 godno\u015b\u0107, ale i tych, kt\u00f3rych nie wyda\u0142y w r\u0119ce bezpieki. Koniec odsiadki to kolejne pasmo nieszcz\u0119\u015b\u0107, w dalszym ci\u0105gu by\u0142y poni\u017cane przez w\u0142adze, utrudniano im podj\u0119cie pracy, odmawiano nawet statusu kombatantek, bo przecie\u017c nale\u017ca\u0142y do \u201efaszystowskiego\u201d NSZ.<\/p>\n
Wac\u0142aw Holewi\u0144ski, opisuj\u0105c losy dw\u00f3ch kobiet, korzysta\u0142 z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych oraz pomocy znawc\u00f3w tematu. Wpl\u00f3t\u0142 w fabu\u0142\u0119 ksi\u0105\u017cki r\u00f3wnie\u017c postacie historyczne, jak: Jan Morawiec \u201eR\u0119bacz\u201d, \u201eHenryk\u201d; Jerzy Pilaci\u0144ski \u201eLech\u201d; Stanis\u0142aw Nakoniecznikow \u201eZawisza\u201d, \u201eKmicic\u201d. Nasuwa si\u0119 pytanie, czy obie kobiety w rzeczywisto\u015bci faktycznie si\u0119 spotka\u0142y? W zasadzie dla samej powie\u015bci, jako fikcji literackiej, nie ma to wi\u0119kszego znaczenia, ale dla historii na pewno tak.<\/p>\n
Powie\u015b\u0107 Opowiem ci o wolno\u015bci<\/i> jest barwnym opisem wojennych i powojennych epizod\u00f3w, akcji ze strzelaninami oraz po\u015bcigami, marzeniach i oczywi\u015bcie wojennej mi\u0142o\u015bci. Autor podzieli\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci, w pierwszej poznajemy losy Marii, w drugiej Walentyny. Zastosowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ciekawy styl narracji, ka\u017cdy rozdzia\u0142 opisuj\u0105cy losy jednej bohaterki otwiera co\u015b na kszta\u0142t wst\u0119pu czy streszczenia widziany oczyma drugiej. Maria w ten spos\u00f3b staje si\u0119 komentatork\u0105 \u017cycia Wali i na odwr\u00f3t.<\/p>\n
Dobrze, \u017ce stopniowo odk\u0142amuje si\u0119 zak\u0142aman\u0105 histori\u0119, bardzo dobrze, \u017ce powstaj\u0105 na ten temat nie tylko opracowania naukowe, ale i powie\u015bci, wy\u015bmienicie, je\u015bli dotycz\u0105 one los\u00f3w kobiet.<\/p>\n
\n
\n
Wac\u0142aw Holewi\u0144ski, Opowiem ci o wolno\u015bci<\/i>, \u201eZysk i S-ka\u201d, Pozna\u0144 2012, ss.468 [1].<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
O kobietach \u201ewykl\u0119tych\u201d to opowie\u015b\u0107 W tym roku 1 marca (2013) po raz trzeci obchodzili\u015bmy Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d. To dobry moment, aby \u201epochyli\u0107 si\u0119\u201d nad najnowsz\u0105, wydan\u0105 w […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_tec_requires_first_save":true,"_crdt_document":"","pgc_sgb_lightbox_settings":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_tribe_blocks_recurrence_rules":"","_tribe_blocks_recurrence_description":"","_tribe_blocks_recurrence_exclusions":"","footnotes":""},"categories":[110],"tags":[],"class_list":["post-8215","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recenzje-klubowiczow"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-20 08:04:05","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8215"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12892,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8215\/revisions\/12892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wbp.lublin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}